طرق رعایت حقوق مالکانه اشخاص در پرتو آرای دیوان عدالت اداری
کلمات کلیدی:
حقوق مالکانه, دیوان عدالت اداری, تملک اراضی دولتی, منفعت عمومی, بهای عادله, حقوق عمومیچکیده
تعارض میان حق مالکیت خصوصی اشخاص و نیازهای عمومی دولت برای اجرای طرحهای عمرانی و عامالمنفعه، یکی از چالشبرانگیزترین مباحث در عرصه حقوق عمومی است. این مقاله با هدف بررسی شیوههای صیانت از حقوق مالکانه در فرآیند تملک اراضی توسط دستگاههای دولتی و با تأکید ویژه بر رویه قضایی دیوان عدالت اداری تدوین شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که اگرچه دولت بر اساس ضرورتهای اجتماعی و قانونی حق سلب مالکیت را داراست، اما این اقدام استثنایی منوط به رعایت دقیق تشریفات و ضوابط قانونی، از جمله احراز ضرورت قطعی، تأمین اعتبار پیشینی و پرداخت بهای عادله روز (غرامت) به مالکان است. دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع عالی تظلمخواهی شهروندان در برابر حاکمیت، نقش محوری و بیبدیلی در ابطال اقدامات غیرقانونی دستگاههای اجرایی ایفا میکند؛ اقداماتی نظیر تملک بدون پرداخت غرامت، تحمیل کاربریهای اجباری و غیرمجاز، و عدم تعیین تکلیف طرحهای متروک که منجر به تضییع حقوق اشخاص میشود. رویه قاطع دیوان ثابت میکند که مصلحت و منفعت عمومی هرگز نباید بهانهای برای نقض حقوق بنیادین و مشروع شهروندان قرار گیرد و رعایت همهجانبه حقوق مالکانه، شرط اساسی صحت و اعتبار عملکرد نظام اداری است.
دانلودها
مراجع
Ahmadi, K. (2019). Protection of Civil Rights in Administrative Procedures. Human Rights Journal, 14(2).
Ansari, M. (2021). Administrative Law. Mizan Publications.
Bagheri, A. (2017). Compensation for Damages Resulting from Lawful Acts of Administration. Administrative Law Review, 5(12).
Emami, M., & Kouhpaee, A. (2021). Legal Challenges of Land Acquisition by Government for Public Projects. Journal of Administrative Law, 8(24), 115-140.
Fallah, M. (2019). Enforcement of Judgments Against Government Institutions. Judicial Law Review, 83(105).
Ghorbani, F. (2018). Jurisprudential Foundations of Ownership and Public Interest. Islamic Law Studies, 15(2).
Goudarzi, T. (2020). Ownership Law in Iran. Behnami Publications.
Hadavand, B. (2017). Comparative Administrative Law. Samt Publications.
Hashemi, S. M. (2018). Fundamental Rights and Private Ownership. Journal of Constitutional Law, 5(9).
Jafari Langroudi, M. J. (2021). Terminology of Law. Ganj-e-Danesh.
Karimi, A. (2018). The Principle of No-Harm (La-Darar) and its Impact on Property Rights. Journal of Fiqh and Law, 7(28).
Katouzian, N. (2020). Civil Law: Property and Ownership. Enteshar Publications.
Mohammadi, R. (2019). The Conflict between Public Utility and Private Ownership in Urban Development. Urban Management Studies, 11(38).
Mollaee, M. (2020). Reflection on the Concept of Property Rights in the Jurisprudence of the Court of Administrative Justice. Quarterly Journal of Public Law Research, 22(67), 45-72.
Mousavi, S. M. (2020). Analysis of the Law on Acquisition of Lands for Public and Military Plans. Private Law Studies Quarterly, 50(1).
Nikbakht, H. (2019). Appraisal Methods of Real Estate in Government Acquisitions. Journal of Economic Law, 26(15).
Rahmati, M. (2020). The Role of the Court of Administrative Justice in Nullifying Unlawful Land Transfers. Journal of Judiciary Law, 84(110).
Rezayi, H. (2021). Judicial Review of Administrative Decisions Regarding Property. Public Law Studies Quarterly, 51(3).
Rostami, V., & Jafari, M. (2020). Protection of Private Property in the Light of the Rule of Law. Journal of Legal Studies, 12(4).
Safai, S. H. (2019). Civil Law: Generalities of Contracts. Mizan Publications.
Salehi, J. (2019). Legal Analysis of the Right to Just Compensation in Land Acquisition. Journal of Urban Law, 3(1).
Soltani, M. (2019). Due Process of Law in Land Expropriation. Quarterly of Administrative Law, 6(18).
Tabatabaei Motameni, M. (2022). Administrative Law. Samt Publications.
Yazdani, S. (2019). Principles of Fair Trial in the Court of Administrative Justice. Journal of Public Law Research, 21(63).
Zarghami, M. (2019). The Procedure of the Court of Administrative Justice in Property Claims. Jangal Publications.
دانلودها
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1402 Mohammad Reza Shojaei Nouri (Author); Tayeb Afsharnia; Alireza Rajabzadeh Estahbanati (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
