Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 2 پیاپی 5 1403 02 21 Examining the Rational Foundations of Gender-Based Legal Rulings in Qisas (Retaliatory Punishment) for Life and Limb in Islamic Law بررسی مبانی عقلی تشریع احکام بر جنسیت در قصاص نفس و عضو در حقوق اسلام 23 40 10.61838/jecjl.130 FA فرهاد جوادی دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران هرمز اسدی کوهباد دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران صادق آلبوغبیش استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد آبادان، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران Journal Article 1402 12 21 <p>One of the significant legal challenges pertains to the status of intersex individuals (khuntha) in penal matters, and various issues have been raised in this regard. Among them is the question of how punishment should be determined if an intersex individual commits a criminal offense. The fundamental question posed in this article is: What is the ruling of qisas (retaliation) concerning intersex individuals in Islam? and What is the method for determining the dominant gender for applying qisas penalties? This study employs a descriptive-analytical method. In Islamic law, gender plays a crucial role in determining qisas punishment. Concerning the status of intersex individuals (khuntha), Islamic jurisprudence refers to these individuals under the title khuntha and classifies them into two general categories: khuntha wadhih (discernible) and khuntha mushkil (indiscernible). Jurisprudential rulings, including those related to qisas, are also classified based on these two categories. With regard to khuntha mushkil, there is relatively little controversy among Islamic jurists. The more critical and debated jurisprudential discussion concerns khuntha ghayr mushkil (non-problematic intersex individuals), which is primarily addressed in the context of inheritance law. Accordingly, it is essential to base rulings on the dominant gender. Thus, qisas rulings for khuntha ghayr mushkil or khuntha wadhih—individuals with a discernible gender tendency toward male or female—must be rendered based on that dominant gender. This means that the prevailing gender in the intersex individual must be identified, and qisas should be applied accordingly. The determination of dominant gender can be referred to medical science and forensic medicine. However, this does not negate the necessity of codified legal provisions in this area. Given the existing gaps in both jurisprudential and legal discourses, it is imperative that the legislator formulates efficient and explicit statutes in this regard.</p> <p>زمینه و هدف: یکی از چالش‌های مهم حقوقی وضعیت دو جنسی‌ها افراد (خنثی) در مجازات‌ها است و مسائل زیادی در این رابطه مطرح است. از جمله اینکه چنانچه افراد دو جنسه مرتکب جنایت شوند مجازات آن‌ها به چه صورت است. سؤال اساسی که در این مقاله مطرح شده این است که قصاص دو جنسی‌ها در اسلام چگونه است؟ و روش تعیین جنسیت غالب برای تعیین کیفر قصاص به چه نحو است؟ در این مقاله از روش تحلیلی توصیفی استفاده شده است. جنسیت در تعیین مجازات قصاص در اسلام تأثیر گذار است. در خصوص وضعیت دو جنسه‌ها (افراد خنثی)، باید گفت که در فقه به این افراد با عنوان خنثی اشاره شده و در دو دسته کلی افراد خنثی واضح و افراد خنثی مشکل تقسیم بندی شده است احکام فقهی از جمله قصاص نیز بر حسب این دو دسته تقسیم بندی شده است. در خصوص قصاص افراد خنثی مشکل چندان مناقشه‌ای میان فقها وجود ندارد مهمترین مبحث در فقه در خصوص افراد خنثی غیر مشکل است که عمدتاً در ذیل بحث ارث مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس لازم است جنسیت غالب مبنا قرار گیرد. بر این اساس حکم قصاص فرد خنثی غیر مشکل و واضح که غالبیت به جنس مؤنث و مذکر را داشته باشد، بر اساس همان جنسیت غالب انجام می‌شود. به این معنی که لازم است مشخص شود جنسیت غالب در فرد دوجنسه چیست و بر اساس آن در صدور حکم قصاص عمل شود تعیین جنسیت غالب را می‌توان به علم پزشکی و پزشکی قانونی سپرد البته این به معنای بی نیازی قوانین مدون در این خصوص نیست و با توجه به خلاء مباحث فقهی و قانونی در این خصوص لازم است قانون گذار به تدوین قوانین کارآمد و صریح مبادرت ورزد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/130/73