Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 2 پیاپی 7 1403 09 12 Jurisprudential and Legal Analysis of the Impact of Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) on the Obligation of Marital Compliance ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻘﻬﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﻴﻤﺎری وﺳﻮاس در اﻟﺰام ﺑﻪ ﺗﻤﻜﻴﻦ زوﺟﻴﻦ 200 213 10.61838/jecjl.158 FA فرید حسامی قهرمانلو دانشجو کارشناسی ارشد، گروه حقوق خصوصی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران. حامد حسامی قهرمانلو دانشجو کارشناسی ارشد، گروه جزا و جرم شناسی، دانشگاه مهاباد، مهاباد، ایران. حسین جوادی استادیار، گروه حقوق، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران. Journal Article 1403 06 10 <p>Obsessive-compulsive disorder (OCD), as a recognized mental disorder, can have significant impacts on marital relations and the obligations arising from the marriage contract. Compliance (Tamkin) is one of the mutual rights and duties of spouses that, based on jurisprudential and legal foundations—particularly within the Iranian legal system—has been emphasized. The onset of OCD in one of the spouses, especially in severe cases where the individual loses behavioral control, poses a serious challenge to fulfilling the obligation of compliance, particularly specific compliance (sexual relations). This study, using a descriptive-analytical method, investigates whether refusal to comply due to OCD can lead to the forfeiture of rights typically revoked in cases of nushuz (disobedience). The findings indicate that nushuz is a concept grounded in intention and volition. Therefore, in cases where the individual with OCD involuntarily refuses compliance, they cannot be rightfully labeled as nashiz (disobedient spouse). However, if the individual knowingly refuses treatment, their conduct may be interpreted as constituting harm, which can, in turn, justify the application of nushuz-related rulings. Drawing upon Islamic jurisprudential and legal sources and analyzing the implications of OCD within spousal relationships, this study seeks to clarify the legal standing of this disorder in rulings related to marital compliance.</p> <p>وسواس به‌عنوان یکی از اختلالات شناخته‌شده روانی، می‌تواند تأثیرات چشمگیری بر روابط زناشویی و الزامات ناشی از عقد نکاح داشته باشد. تمکین، از حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر است که بر اساس مبانی فقهی و حقوقی، به‌ویژه در نظام حقوقی ایران، مورد تأکید قرار گرفته است. در این میان، ابتلای یکی از زوجین به اختلال وسواس، به‌ویژه در موارد شدید که فرد کنترل رفتاری خود را از دست می‌دهد، چالشی جدی برای تحقق تمکین به‌ویژه تمکین خاص ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی این مسئله پرداخته که آیا امتناع از تمکین به‌دلیل ابتلا به بیماری وسواس می‌تواند موجب سقوط حقوق ناشی از نشوز شود یا خیر. یافته‌ها نشان می‌دهد که نشوز، مفهومی است مبتنی بر قصد و اراده، و در مواردی که فرد مبتلا به وسواس به‌صورت غیرارادی از تمکین امتناع می‌ورزد، عنوان "ناشز" یا "ناشزه" بر او صدق نمی‌کند. با این حال، چنانچه فرد با علم به بیماری، از درمان خود امتناع نماید، می‌توان رفتار او را مصداق آزار دانست و به‌تبع آن، حکم نشوز نیز در مورد وی جاری گردد. این پژوهش با تکیه بر منابع فقهی و حقوقی و تحلیل موردی اختلال وسواس در روابط زوجین، در پی تبیین جایگاه این بیماری در احکام مربوط به تمکین است.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/158/118