Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 3 پیاپی 10 1404 04 18 From Obligation to Implementation: Examining the Capacities of Iranian Public Law for Realizing Environmental Protection in the Process of Economic Development از الزام تا اجرا؛ بررسی ظرفیت‌های حقوق عمومی ایران بر ای تحقق حفاظت محیط زیست در فرآیند توسعه اقتصادی 1 20 10.61838/jecjl.219 FA محدثه میرزاپور ولمی گروه حقوق، واحدقم، دانشگاه آزاداسلامی، قم، ایران محمدعلی کفائی فر گروه حقوق، واحدقم، دانشگاه آزاداسلامی، قم، ایران Journal Article 1404 01 08 <p>In recent decades, the environment has faced mounting threats due to the uncontrolled expansion of human activities and the intensification of economic and industrial pressures. In this context, the economic development process in developing countries, including Iran, has become a major source of environmental degradation due to its focus on quantitative growth and disregard for ecological capacities. Therefore, achieving a harmonious coexistence between economic development and environmental protection is not merely a political ideal but a fundamental necessity for the survival of ecological systems and governance structures. This paper, focusing on the two key components of obligation and implementation, seeks to explore, from a public law perspective, how the principles and commitments related to environmental protection can be transferred from the level of high-level legal and regulatory documents into binding and enforceable implementation within the Iranian governance structure. Accordingly, the subject of the study is based on an analysis of legislative, institutional, and policy capacities within the framework of public law—capacities that, despite the presence of progressive concepts at the theoretical level, are confronted in practice by structural weaknesses and implementation gaps. The conducted investigations, based on a descriptive–analytical method and relying on the study of library resources and legal documents, reveal that the transition from the current state to effective environmental governance requires a transformation in the public law approach to development, a redesign of the institutional structure, the institutionalization of accountability and public participation, and the enhancement of supervisory mechanisms. Without such reforms, the principles of sustainable development will remain at the level of slogans, and the link between legal obligation and actual implementation will not be established.</p> <p>محیط زیست در دهه‌های اخیر، در نتیجه‌ی گسترش بی‌رویه فعالیت‌های انسانی و افزایش فشارهـای اقتصادی و صنعتی، با تهدیداتی فزاینده مواجه شده است. در این میان، فرآیند توسعه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، به‌دلیل تمرکز بر رشد کمّی و بی‌توجهی به ظرفیت‌های زیستی، به یکی از بسترهای اصلی بروز تخریب‌های گسترده بدل شده است. از این‌رو، ایجاد هم‌نشینی سازگار میان توسعه اقتصادی و حفاظت از محیط زیست، نه‌تنها یک آرمان سیاسی، بلکه ضرورتی بنیادین برای بقای ساختارهای زیستی و حکمرانی است. نوشتار حاضر با تمرکز بر دو مؤلفه‌ی کلیدی الزام و اجرا، می‌کوشد از منظری حقوق عمومی، به بررسی این پرسش بپردازد که چگونه می‌توان اصول و تعهدات مربوط به محیط زیست را در نظام حقوقی ایران از سطح اسناد و مقررات بالادستی، به مرحله‌ی اجرایی و الزام‌آور در ساختار حکمرانی منتقل ساخت. بر همین اساس، موضوع پژوهش مبتنی بر تحلیل ظرفیت‌های تقنینی، نهادی، و سیاستی در چارچوب حقوق عمومی است؛ ظرفیتی که به‌رغم حضور مفاهیم مترقی در سطح نظری، در عمل با ضعف‌هایی ساختاری و شکاف‌هایی اجرایی مواجه است. بررسی‌های انجام‌شده که بر پایه‌ی روشی توصیفی<em>–</em>تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه‌ای و اسناد حقوقی صورت گرفته، نشان می‌دهد که گذار از وضعیت فعلی به حکمرانی زیست‌محیطی مؤثر، مستلزم تحول در رویکرد حقوق عمومی به مسئله توسعه، بازطراحی ساختار نهادی، نهادینه‌سازی پاسخ‌گویی و مشارکت عمومی، و ارتقاء ابزارهای نظارتی است. بدون چنین اصلاحاتی، اصول توسعه پایدار همچنان در سطح شعار باقی خواهد ماند و پیوند میان الزام قانونی و اجرای واقعی برقرار نخواهد شد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/219/153