Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 4 پیاپی 14 1405 04 01 Examining the Jurisprudential Foundations of Civil Liability in the Transmission of Contagious Diseases (Principles of No Harm, Direct Damage, and Causation) بررسی مبانی فقهی مسئولیت مدنی در انتقال بیماری‌های مسری (قاعده لاضرر، اتلاف، تسبیب) 1 13 10.61838/jecjl.315 FA سیدحسین مهیمنیان نژاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. حسن حیدری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. سیدحسام الدین حسینی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Journal Article 1404/03/10 <p>This study seeks to examine the jurisprudential foundations of civil liability arising from the transmission of infectious and communicable diseases. Given the importance of public health and the experiences of global epidemics, clarifying the religious and legal duty of the patient or potential carrier has particular significance. The present research, using a descriptive and analytical method and supported by library resources, analyzes three important jurisprudential principles as the basis of civil liability. The findings indicate that the principle of La Darar (no harm) as a key foundation prohibits any act or omission that causes health-related harm to others. On this basis, an individual who, knowingly and deliberately, exposes others and thereby spreads disease is liable for the damages incurred. The principle of Itlaf (direct damage) applies in cases where a person directly and immediately acts as the cause of transmission (such as deliberately sneezing or coughing on another person). In such instances, the individual is considered a mubashir (direct agent) in the destruction of another’s health and is held responsible. Furthermore, the principle of Tasbib (causation) is applicable when a person indirectly, through preparatory or negligent conduct, facilitates the transmission of disease. Failure to observe quarantine, concealing illness, or unauthorized use of contaminated public instruments and facilities constitute instances of tasbib. According to this principle, the musabbib (indirect cause) is deemed liable.</p> <p>این پژوهش بر آن است تا به بررسی مبانی فقهی مسئولیت مدنی ناشی از انتقال بیماری‌های عفونی و قابل سرایت بپردازد. با توجه به اهمیت سلامت جامعه و تجربیات اپیدمی جهانی، تبیین تکلیف شرعی و حقوقی فرد بیمار یا ناقل بالقوه دارای اهمیت خاصی است. تحقیق حاضر با روش توصیف و تحلیل داده‌ها و کمک منابع کتابخانه‌ای، سه قاعده مهم فقهی را به عنوان اساس مسئولیت مدنی تحلیل کرده است. نتیجه اینکه قاعده لاضرر به عنوان اصلی کلیدی، هرگونه فعل و ترک فعل که موجب ایراد ضرر بهداشتی به دیگران شود را منع می‌نماید. بر همین مبنا فردی که با علم و عمد، خود را در معرض غیر قرار داده و باعث انتشار بیماری شود، ضامن خسارات وارده است. قاعده اتلاف نیز در مواردی جاری است که شخص به صورت مستقیم و بی‌واسطه، عاملی برای انتقال بیماری باشد (مانند عطسه یا سرفه عمدی روی دیگری). در این صورت وی به عنوان «مباشر» در اتلاف سلامتی دیگری مسئول شناخته می‌شود. همچنین قاعده تسبیب زمانی مصداق خواهد یافت که شخص به صورت غیرمستقیم و با انجام رفتاری زمینه‌ساز، انتقال بیماری شود. رعایت نکردن قرنطینه، پنهان‌کردن بیماری، یا استعمال غیرمجاز ابزار و وسایل عمومی آلوده، از مصادیق تسبیب به شمار می‌رود و فرد «مسبب» بر اساس این قاعده ضامن است.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/315/207