Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 4 پیاپی 14 1405 04 01 Obligation of Citizens to Observe Sharia Norms in Islamic Governance from the Perspective of Imami Jurisprudence الزام شهروندان به رعایت موازین شرعی در حکمرانی اسلامی از دیدگاه فقه امامیه 1 14 10.61838/jecjl.330 FA اعظم نظری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. سیدحسن عابدیان گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران ‌ احمد مرادخانی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. Journal Article 1404/03/13 <p>The issue of obligating citizens to observe Sharia norms in Islamic governance is one of the controversial topics in Imami jurisprudence, rooted in the diversity of jurists’ opinions and contemporary social transformations. This study, using an analytical-deductive approach and based on authentic jurisprudential sources such as the Qur’an, narrations of the Infallibles (peace be upon them), and the views of jurists such as Sheikh al-Tusi, Allameh Hilli, Imam Khomeini, and Martyr al-Sadr, examines the foundations of legitimacy or illegitimacy of governmental obligation, its scope (divine rights, human rights, and joint rights), the conditions for its realization, and the tools for its enforcement. The findings show that proponents of obligation regard it as part of the authority of the Guardian Jurist and necessary for maintaining religious and social order, whereas opponents emphasize the rejection of coercion in the private sphere, insist on individual freedom, and appeal to principles such as the negation of dominion. The research suggests establishing a balance between preserving Sharia and respecting citizens’ rights in order to reduce social tensions and make Islamic governance more effective. This study not only fills existing theoretical gaps but also offers practical strategies for policymakers.</p> <p>مسئله الزام شهروندان به رعایت موازین شرعی در حکمرانی اسلامی، یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در فقه امامیه است که ریشه در تنوع دیدگاه‌های فقها و تحولات اجتماعی معاصر دارد. این پژوهش با رویکرد تحلیلی-استنباطی و بر پایه منابع اصیل فقهی مانند قرآن، روایات معصومین(ع)، و آرای فقهایی همچون شیخ طوسی، علامه حلی، امام خمینی و شهید صدر، به بررسی مبانی مشروعیت یا عدم مشروعیت الزام حکومتی، قلمرو آن (حق‌الله، حق‌الناس و حقوق مشترک)، شرایط تحقق و ابزارهای اجرای آن می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که موافقان الزام، آن را بخشی از اختیارات ولایت فقیه و ضروری برای حفظ نظم دینی و اجتماعی می‌دانند، در حالی که مخالفان بر نفی اجبار در حوزه خصوصی، تأکید بر آزادی فردی و قواعدی مانند نفی سلطنت استناد می‌کنند. پژوهش پیشنهاد می‌کند تعادلی میان حفظ شریعت و رعایت حقوق شهروندان برقرار شود تا تنش‌های اجتماعی کاهش یابد و حکمرانی اسلامی کارآمدتر گردد. این مطالعه نه تنها خلأهای نظری موجود را پر می‌کند، بلکه راهکارهای عملی برای سیاست‌گذاران ارائه می‌دهد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/330/439