Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 4 پیاپی 14 1405 04 01 The Scope of Civil Liability Arising from the Act of Others and the Practical Effects of Legal Differences on Compensation in Iranian and Iraqi Law محدودۀ مسئولیت مدنی ناشی از فعل غیر و آثار عملی تفاوت‌های قانونی بر جبران خسارت در حقوق ایران و عراق 1 14 10.61838/jecjl.345 FA مريم عبدالهادي نجم دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصى، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران مریم قربانی فر گروه حقوق خصوصی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران احمد نعمه عطيه العادلي گروه حقوق، دانشكده حقوق، دانشكاه واسط، واسط، عراق محمد صادق تیموری گروه حقوق خصوصی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Journal Article 1404/03/07 <p>Civil liability arising from the act of others in Iranian and Iraqi law is formed based on exceptional principles that deviate from the rule of the personal nature of liability and rely on fault or special laws. These two legal systems, in defining the scope of civil liability resulting from the act of others and the practical effects of legal differences on compensation, present both similarities and differences that require precise analysis. This research, using a descriptive–analytical approach, demonstrates that in both systems, the foundations of liability rest on bases such as fault, risk, and guarantee of rights; however, in practice, the approaches to them differ. For example, Iraqi law considers the liability of a guardian on the basis of presumed fault, which facilitates the task of the injured party in proving liability, whereas Iranian law requires proof of the guardian’s fault. Nevertheless, Iranian law, by allowing recourse to the property of the legally incapacitated person, provides protection for the injured party. In liability arising from subordination, the protective approach of Iranian law considers the liability of the employer to be broader than that of Iraqi law. Ultimately, both systems, by recognizing external factors and the fault of the injured party as grounds for exemption from liability, seek to achieve a fair distribution of the burden of damages and the realization of social justice.</p> <p>مسئولیت ناشی از فعل غیر در حقوق ایران و عراق، بر اساس اصولی استثنایی از قاعده شخصی بودن مسئولیت و تکیه بر تقصیر یا قوانین خاص شکل گرفته است. این دو نظام حقوقی در تعیین محدودۀمسئولیت مدنی ناشی از فعل غیر و آثار عملی تفاوت‌های قانونی بر جبران خسارت، دارای تفاوت‌ها و شباهت‌هایی هستند که نیازمند تحلیل دقیق است.این تحقیق، با رویکردی توصیفی-تحلیلی، نشان می‌دهد که در هر دو نظام، مبانی مسئولیت بر پایه‌هایی چون تقصیر، خطر و تضمین حق استوار است، اما در عمل، رویکرد به آن‌ها متفاوت است. برای مثال، حقوق عراق مسئولیت سرپرست را بر اساس تقصیر مفروض می‌داند، که کار زیان‌دیده را برای اثبات مسئولیت آسان‌تر می‌کند، در حالی که حقوق ایران نیازمند اثبات تقصیر سرپرست است. با این وجود، حقوق ایران با پیش‌بینی امکان رجوع به اموال خود محجور، از زیان‌دیده حمایت می‌کند. در مسئولیت ناشی از تبعیت، رویکرد حمایتی حقوق ایران، مسئولیت کارفرما را گسترده‌تر از حقوق عراق می‌داند. در نهایت، هر دو نظام با پذیرش عوامل خارجی و تقصیر زیان‌دیده به عنوان عوامل معافیت از مسئولیت، به دنبال توزیع عادلانه بار خسارت و تحقق عدالت اجتماعی هستند.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/345/225