Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 1 پیاپی 1 1402 07 01 Normative and Structural Challenges of Citizenship Rights in the Legal System of the Islamic Republic of Iran چالش‌های هنجاری و ساختاری حقوق شهروندی در نظام جمهوری اسلامی ایران 17 31 10.61838/jecjl.379 FA نادر کرمی دهلان دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. محمد صابر راد استادیار، گروه حقوق، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مصطفی یوسفی استادیار، گروه حقوق عمومی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1401/11/03 <p>Human society is seeking a new definition of the human being and the world, in which the human is recognized as a rights-bearing entity. Therefore, there is a need to establish and institutionalize a democratic and sustainable society with due regard to citizenship rights. The aim of this study is to examine the normative and structural challenges of citizenship rights in the legal system of the Islamic Republic of Iran. This research was conducted using a descriptive–analytical method and by employing library-based data collection through systematic note-taking from sources relevant to the study. The Law on Respect for Legitimate Freedoms and the Protection of Citizenship Rights was approved by the Islamic Consultative Assembly (Parliament), under which the Fourth Economic, Social, and Cultural Development Plan of the Islamic Republic of Iran obliged the government and the judiciary to prepare and draft a charter or bill of citizenship rights. The foundation of citizenship rights is to create security for citizens so that members of society can realize their innate potentials and achieve their highest aspirations. A key issue is that in a legal definition of citizenship rights, the obligations of the state and the rights of citizens are explicitly determined. The most important guarantee for the enforcement of citizenship rights is the performance of government officials. If officials fail to fulfill their duties correctly, the institutionalization of citizenship rights will not be effectively realized. Accordingly, it can be said that the lack of adherence by authorities to the principle of the rule of law is the most significant challenge confronting citizenship rights. The findings of the study show that structural challenges in realizing citizenship rights are primarily related to governmental functions, whereas normative challenges are more closely linked to the functions of society and the people. Minimizing these challenges plays a critical role in the improvement and enhancement of citizenship rights.</p> <p>جامعه بشری به دنبال تعریف جدیدی از انسان و جهان است که انسان به عنوان موجودی ذی حق شناخته شده است. لذا نیاز به شکل گیری و نهادینه شدن یک جامعه مردم سالار و پایدار با توجه به حقوق شهروندی هست. هدف از انجام این پژوهش بررسی چالش‌های هنجاری و ساختاری حقوق شهروندی در نظام جمهوری اسلامی ایران است. در این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای به صورت فیش برداری از منابع مرتبط با تحقیق به بررسی چالش‌های ساختاری و هنجاری حقوق شهروندی در نظام جمهوری اسلامی پرداخته شده است. «قانون احترام به آزادی‌های مشروع و حفظ حقوق شهروندی» در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و به موجب آن، قانون، برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، دولت و قوه قضاییه به تهیه و تدوین منشور و یا لایحه حقوق شهروندی مکلف گردیدند. مبنای حقوق شهروندی، ایجاد امنیت برای شهروندان است تا در سایه آن انسان‌های عضو جامعه بتوانند استعدادهای ذاتی خود را شکوفا سازند و به هدف عالی خود دست یابند. مسئله قابل توجه این است که در یک تعریف قانونی از حقوق شهروندی، تکالیف دولت و حقوق شهروندان مشخص می‌شود. مهم‌ترین تضمین برای اجرای حقوق شهروندی، عملکرد دولتمردان است. اگر دولتمردان وظایف خود را درست انجام ندهند، نهادینه شدن حقوق شهروندی به درستی انجام نخواهد شد. از این‌رو، می‌توان گفت عدم التزام مسئولان به اصل حاکمیت قانون، مهم‌ترین چالش پیش ‌روی حقوق شهروندی است. نتایج پژوهش نشان داد که چالش‌های ساختاری در تحقق حقوق شهروندی بیشتر معطوف به کارکردهای دولت و چالش‌های هنجاری بیشتر معطوف به کارکردهای جامعه و مردم است که از بین بردن هر چه بیشتر این چالش‌ها در بهبود و ارتقا حقوق شهروندی نقش دارند.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/379/241