Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 2 پیاپی 6 1403 06 01 Foundations of Dejudicialization and Its Instances in Iranian Criminal Law مبانی قضازدایی و مصادیق آن در حقوق کیفری ایران 334 353 10.61838/jecjl.381 FA محسن مشکانی گروه حقوق، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران عسل عظیمیان گروه حقوق، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران علی چهکندی نژاد گروه حقوق، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Journal Article 1403/02/21 <p>Dejudicialization is one of the most significant issues that has occupied the minds of criminal law scholars, particularly in light of the increasing criminal population. Criminal prosecution is a dual-faceted process that, on one hand, relates to the rights and freedoms of individuals in society, and on the other hand, concerns public order and security. The adjudication and resolution of disputes arising from criminal offenses generally fall within the jurisdiction of judicial authorities. Dejudicialization refers to the removal of adjudication and dispute resolution operations from the formal criminal proceedings process. The implementation of such dejudicialization may vary across different legal systems. The emergence of new conditions and exigencies has compelled criminal law to observe new issues and regulations in order to align with contemporary perspectives in judicial procedures. Among these are the fundamental principles governing punishments, which require criminal law to adopt and follow new approaches consistent with these principles. The present article aims to examine the theoretical foundations of dejudicialization and its instances within Iranian criminal law, as well as to identify the positive functions of dejudicialization within the judiciary. Methodologically, the study is applied in purpose and relies on a documentary research method through the examination of laws and authoritative sources. The collected data have been analyzed using a descriptive-analytical approach. Based on the findings, it can be concluded that dejudicialization reduces the heavy burden placed on the judicial system and decreases the volume of incoming cases to the courts. Ultimately, it facilitates the realization of justice in a simpler, more economical, and consequently fairer manner.</p> <p>قضازدایی از مسائل مهمی است که با توجه به افزایش جمعیت کیفری ذهن اندیشمندان حقوق کیفری را به خود مشغول کرده است،چرا که تعقیب کیفری امری است دو سویه که از یک سو با حقوق و آزادی‌های افراد جامعه و از سوی دیگر با نظم و امنیت عمومی در ارتباط است.رسیدگی وحلّ وفصل دعاوی ناشی از جرائم کیفری، معمولاً در صلاحیت مقامات قضایی است. قضازدایی، خارج‌سازی عملیات رسیدگی وحلّ وفصل دعاوی مزبور از فرایند اقدامات رسمی کیفری است.قطع و فصل مزبور در نظام­های حقوقی مختلف ممکن است به شیوه‌های گوناگون انجام پذیرد. پیدا شدن شرایط و اقتضائات تازه، حقوق کیفری ناگزیر به رعایت مسایل و مقرراتی برای پیروی از دیدگاه­های جدید در دادرسی­های خود شده است،که اصول حاکم بر مجازات­ها از جمله این مقررات است که حقوق کیفری باید با پذیرش رویکردهای جدید سعی در تبعیت از این اصول نماید.مقاله حاضر از نظر هدف پژوهشی مبانی قضازدایی و مصادیق آن در حقوق کیفری ایران و شناخت عملکرد مثبت قضازدایی در دستگاه قضایی را مورد بررسی قرار داده است و از نظر هدف کاربردی و به لحاظ گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و از طریق مطالعه قوانین و منابع معتبر انجام شده و اطلاعات به دست آمده به صورت توصیفی-تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و با توجه به یافته­های حاصله می­توان گفت که قضازدایی موجب کاهش بارسنگین دستگاه قضایی و کاهش تراکم ورودی پرونده­ها به دادگستری می­گردد و در نهایت تسریع در احقاق حق به صورت آسان، ارزان و در نتیجه عادلانه­تر صورت می­گیرد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/381/252