Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 4 پیاپی 15 1405 07 01 Internally Displaced Persons in Natural Disasters: Examining the International Obligations and Responsibilities of States جابجاشدگان اجباری داخلی در بلایای طبیعی: بررسی تعهدات و مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها 1 25 10.61838/jecjl.385 FA الهه نوروزی نوروزی دانشجوی دکتری، گروه حقوق بین الملل، دانشگاه بین المللی پردیس کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران. امیرساعد وکیل استادیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 1404/03/03 <p>Natural disasters such as floods, earthquakes, storms, droughts, and wildfires force millions of people around the world to leave their homes every year, resulting in the phenomenon of internal forced displacement. This displacement is undoubtedly one of the greatest challenges facing the contemporary world. According to the Global Report of the Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC, 2025), there is a record number of more than 83 million internally displaced persons (IDPs) worldwide, a significant portion of which is attributed to natural disasters. Many internally displaced persons, due to being uprooted from their habitual residences, are often highly vulnerable individuals who find themselves in long-term situations of fragility, dependency, and legal insecurity. They frequently face either a lack of opportunity or active deprivation of the means to rebuild their lives. In the absence of adequate and effective protection of their human rights, they may even, in certain cases, become exposed to international crimes. Given the vulnerability of internally displaced persons, this article provides a comprehensive examination of the concept of internal displacement in the context of natural disasters, focusing on the impacts of this phenomenon on vulnerable individuals, the legal obligations of states to protect them, and international legal frameworks such as the United Nations Guiding Principles on Internal Displacement (1998) and the Kampala Convention (2009). It further analyzes the human rights protection gaps and the challenges of implementing state obligations in this regard, and proposes recommendations to enhance protection mechanisms. The study is developed through a human rights–based approach, grounded in international legal instruments and United Nations reports.</p> <p>بلایای طبیعی مانند سیل، زمین‌لرزه، توفان، خشکسالی و آتش‌سوزی‌های جنگلی هر ساله میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان مجبور به ترک خانه‌هایشان می‌کند و منجر به پدیده جابجایی اجباری داخلی می‌شود. چنینجابجایی، بدون شک یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش‌روی جهان امروز است. طبق گزارش جهانی مرکز نظارت برجابجایی داخلی در سال ۲۰۲۵، رکورد  بیش از  ۸۳ میلیون نفر در سطح جهانی جابجاشده داخلی وجود دارد، که بخش قابل توجهی از آن به بلایای طبیعی نسبت داده می‌شود. بسیاری از جابجاشدگان اجباری داخلی، به علت دور ماندن از محل زندگی خود، در اغلب موارد،  افراد بسیار آسیب‌پذیری هستند که خود را در وضعیت بلندمدتی از آسیب‌پذیری، وابستگی و ناامنی حقوقی، بدون فرصت یا با محرومیت فعالانه از فرصت‌های بازسازی زندگی‌شان می‌یابند که در صورت عدم حمایت کافی و مؤثر از حقوق انسانی آنان، حتی ممکن است در مواردی در معرض جنایات بین‌المللی قرار گیرند. با توجه به آسیب‌پذیری جابجاشدگان اجباری داخلی،  این مقاله به بررسی جامع مفهوم جابجاشدگان اجباری داخلی در زمینه بلایای طبیعی با تمرکز بر تأثیرات این پدیده بر افراد آسیب‌پذیر، تعهدات حقوقی دولت‌ها در حمایت از آنان، و چارچوب‌های حقوقی بین‌المللی مانند اصول راهنمای ملل متحد (۱۹۹۸) و کنوانسیون کامپالا (۲۰۰۹) می‌پردازد و خلاءهای حمایتی حقوق بشری و چالش‌های اجرای تعهدات دولتی را در این ارتباط تحلیل می‌کند و پیشنهادهایی برای بهبود حمایت ارائه می‌دهد. تدوین این مقاله با رویکرد مبتنی بر حقوق بشر، بر اساس اسناد حقوق بین‌الملل و گزارش‌های سازمان ملل صورت گرفته است.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/385/243