Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1405 10 01 Conflict Between Judicial Presumptions and Witness Testimony تعارض امارات  قضایی با شهادت 1 19 FA محمد جواد مظاهري طهراني گروه فقه و مباني حقوق اسلامي ، واحد تهران مركزي، دانشگاه آزاد اسلامي ، تهران ، ايران. هادي عظيمي گركاني گروه فقه و مباني حقوق اسلامي ، واحد تهران مركزي، دانشگاه آزاد اسلامي ، تهران ، ايران. مجید وزیری گروه فقه و مباني حقوق اسلامي ، واحد تهران مركزي، دانشگاه آزاد اسلامي ، تهران ، ايران. Journal Article 1404/05/10 <p>Judicial presumptions and witness testimony are among the most important means of proof in the Iranian legal system, playing a fundamental role in uncovering the truth and rendering a fair judgment. In judicial proceedings—especially in complex disputes—conflicts may arise between the content of judicial presumptions and witness testimony, compelling the judge to give precedence to one over the other. The main question of this study is: in the event of a conflict between judicial presumptions and testimony, which has the greater evidentiary value, and what is the criterion for such preference? Using a descriptive–analytical method and drawing on jurisprudential sources, statutory law, and Iranian judicial practice, this research examines the status of judicial presumptions when they conflict with witness testimony. The findings indicate that although witness testimony, as a general rule and due to its direct and certainty-producing nature, takes precedence over judicial presumptions, in cases where judicial presumptions are strong, well-substantiated, consistent with the circumstances of the case, and give rise to the judge’s knowledge or customary assurance, they may be preferred over testimony. Ultimately, the primary criterion for resolving such conflicts is the degree of the judge’s inner conviction and the realization of judicial knowledge, rather than the mere label or formal category of the evidence.</p> <p>امارات قضایی و شهادت شهود از مهم‌ترین ادله اثبات دعوا در نظام حقوقی ایران محسوب می‌شوند که نقش اساسی در کشف حقیقت و صدور رأی عادلانه ایفا می‌کنند. در فرآیند دادرسی، به‌ویژه در دعاوی پیچیده، گاه میان مفاد امارات قضایی و شهادت شهود تعارض پدید می‌آید و قاضی ناگزیر از ترجیح یکی بر دیگری می‌شود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که در صورت تعارض امارات قضایی با شهادت، کدام‌یک از ارزش اثباتی بالاتری برخوردار است و معیار این ترجیح چیست. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی، قوانین موضوعه و رویه قضایی ایران، به بررسی جایگاه امارات قضایی در تعارض با شهادت شهود می‌پردازد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هرچند شهادت شهود به عنوان قاعده کلی و به دلیل مستقیم و یقین‌آور بودن، بر امارات قضایی مقدم است، اما در مواردی که امارات قضایی قوی، مستند، منطبق با اوضاع‌واحوال پرونده و موجب علم یا اطمینان عرفی قاضی گردد، می‌تواند بر شهادت ترجیح داده شود. در نهایت، معیار اصلی در رفع تعارض، میزان اقناع وجدانی قاضی و تحقق علم است، نه صرف عنوان یا قالب دلیل.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/486/370