Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 06 01 A Jurisprudential and Legal Examination of a Wife’s Need for the Husband’s Permission to Leave the Home with an Emphasis on Social Transformations بررسی فقهی و حقوقی اذن زوجه از زوج در خروج از منزل با رویکردی بر تحولات اجتماعی 1 14 FA بریه نشایی مقدم گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران سید مهدی احمدی گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران حسین رحیمی واسکسی گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Journal Article 1404/10/01 <p>In the Iranian legal system, “tamkin” (marital obedience or conjugal compliance) constitutes one of the principal foundations of married life. In its traditional interpretation, a wife’s residence in the shared household and her departure from it are considered contingent upon the husband’s permission. This issue has encountered emerging social challenges, including the necessity of women’s participation in scientific, professional, and social spheres. Ambiguity regarding the scope of “tamkin,” the conflict between the husband’s right to family management and the wife’s individual freedoms, and the absence of clear criteria distinguishing necessary from unnecessary departures from the home have led to numerous disputes and lawsuits before the courts. Therefore, a reconsideration of the jurisprudential and legal foundations is necessary in order to eliminate this legal gap and achieve justice in marital relations. Using a descriptive–analytical method, the present study concludes that, despite its traditional roots, the concept of a “wife’s permission to leave the home” demonstrates a significant capacity for adaptation to contemporary society. Custom (‘urf) serves as the key interpretive mechanism for this concept and determines instances of lawful departure, such as education or employment, in light of the interests of the family. Iranian laws likewise recognize custom in determining these instances. Permission is a dynamic concept shaped within the context of time and culture and reflects the flexibility of Islamic jurisprudence and law. Alongside statutory law and jurisprudence, custom contributes to guiding family relations and prevents permission from becoming an instrument of domination; consequently, it promotes relationships based on cooperation and mutual respect.</p> <p>در نظام حقوقی ایران، «تمکین» از ارکان اصلی زندگی زناشویی است که در تفسیر سنتی، سکونت زن در منزل مشترک و خروج از آن را منوط به اذن زوج می‌داند. این مسئله با چالش‌های نوپدیدِ اجتماعی، نظیر ضرورت حضور زنان در عرصه‌های علمی، شغلی و اجتماعی، دچار تعارض شده است. ابهام در قلمرو «تمکین»، تضاد میان حق مدیریت خانواده توسط زوج و آزادی‌های فردی زوجه، و فقدان معیارهای روشن در تفکیک خروج‌های ضروری از غیرضروری، موجب بروز اختلاف و دعاوی بی‌شمار در محاکم شده است. ضرورت دارد با بازخوانی مبانی فقهی و حقوقی، این خلاء قانونی برای تحقق عدالت در روابط زوجین مرتفع گردد. این تحقیق با روش توصیفی – تحلیلی به این نتیجه دست یافته است که “اذن خروج زوجه” با وجود ریشه‌های سنتی، توانایی انطباق بالایی با جامعه امروزی دارد. عرف، کلید تفسیر این مفهوم بوده و مصادیق خروج قانونی، مانند تحصیل یا اشتغال، را با توجه به منافع خانواده تعیین می‌کند. قوانین ایران نیز عرف را در تعیین این مصادیق دخیل می‌دانند. اذن، مفهومی پویاست که در بستر زمان و فرهنگ شکل می‌گیرد و نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری فقه و حقوق اسلامی است. عرف، در کنار قانون و فقه، به هدایت روابط خانوادگی کمک کرده و از تبدیل اذن به ابزار سلطه جلوگیری می‌کند؛ در نتیجه، روابطی مبتنی بر همکاری و احترام متقابل را ترویج می‌دهد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/558/321