Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 06 01 Jurisprudential Perspectives on the Punishment of Intentional Homicide Based on the Type of Intent دیدگاه های فقهی درباره کیفر قتل عمد بر اساس نوع قصد 1 14 10.61838/jecjl.564 FA رضا رضائی گروه حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران محمود قیوم زاده گروه معارف و حقوق، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران حسن حمزه لویی گروه حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران Journal Article 1404 10 01 <p>Intentional homicide is regarded as one of the most significant crimes against persons in legal and jurisprudential systems, and due to its direct connection with the human right to life, it has consistently attracted the attention of Islamic jurists and legislators. One of the most important elements in establishing intentional homicide is “intent,” which, in Islamic jurisprudence and Iranian criminal law, plays a decisive role in determining the nature of the offense and the corresponding punishment. Accordingly, the type of the offender’s intent—including direct intent to kill, the commission of an inherently lethal act, or knowledge of the lethal nature of the act in relation to the victim—may affect the characterization of the homicide and the determination of its punishment. The present study, using a descriptive-analytical method and relying on jurisprudential and legal sources, examines the viewpoints of Shiite jurists and certain contemporary legal theories regarding the punishment of intentional homicide based on the type of intent. The findings indicate that Islamic jurisprudence proposes various criteria for establishing intentional homicide, including direct intent to kill, intent to commit an act that is inherently lethal, and awareness of the occurrence of the fatal result. These criteria have also been reflected in the Islamic Penal Code and constitute the basis for determining the punishment of qiṣāṣ (retaliation in kind) or other penalties. Analysis of the viewpoints demonstrates that although there is consensus regarding qiṣāṣ al-nafs as the punishment for intentional homicide committed with direct intent, disagreements exist among jurists and legal scholars in cases such as coerced homicide, mistaken identity, homicide resulting from provocation by the victim, or homicide committed under particular circumstances.</p> <p>قتل عمد از مهم‌ترین جرایم علیه اشخاص در نظام‌های حقوقی و فقهی به شمار می‌آید و به دلیل ارتباط مستقیم با حق حیات انسان، همواره مورد توجه فقها و قانون‌گذاران بوده است. یکی از مهم‌ترین عناصر تحقق قتل عمد، «قصد» است که در فقه اسلامی و حقوق کیفری ایران نقش تعیین‌کننده‌ای در تشخیص نوع جنایت و تعیین کیفر آن دارد. بر این اساس، نوع قصد مرتکب اعم از قصد مستقیم قتل، فعل نوعاً کشنده یا علم به کشنده بودن فعل نسبت به بزه دیده ، می تواند در تعیین ماهیت قتل و تعیین مجازات آن مؤثر باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی و حقوقی، دیدگاه‌های فقهای امامیه و برخی نظریات حقوقی معاصر را درباره کیفر قتل عمد بر اساس نوع قصد بررسی می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در فقه اسلامی معیارهای مختلفی برای تحقق قتل عمد مطرح شده است؛ از جمله قصد مستقیم قتل، قصد انجام فعل نوعاً کشنده و علم به تحقق نتیجه. این معیارها در قانون مجازات اسلامی نیز انعکاس یافته و مبنای تعیین کیفر قصاص یا سایر مجازات‌ها قرار گرفته‌اند. تحلیل دیدگاه‌ها نشان می‌دهد که گرچه در خصوص قصاص نفس به عنوان کیفر قتل عمد با قصد مستقیم اتفاق نظر وجود دارد ، اما در مواردی مانند قتل اکراهی ، اشتباه در شخص، قتل ناشی از تحریک بزه‌ دیده ، یا قتل در شرایط خاص، اختلاف نظرهایی در میان فقها و حقوق‌دانان مشاهده می‌شود. </p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/564/450