Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 04 01 Analysis of the Effects of Ignorance and Mistake on the Mental Element of Crimes Against Physical Integrity in Iranian Criminal Law and Imami Jurisprudence تحلیل آثار جهل و اشتباه بر عنصر معنوی جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه 1 19 FA رامین فتحعلی‌زاده گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران سید علیرضا میرحیدری لنگرودی گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران امیررضا محمودی گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران Journal Article 1404/11/01 <p>Today, the precise identification of the boundaries of will and awareness in attributing criminal conduct and determining criminal liability in crimes against the physical integrity of individuals has gained heightened importance due to its direct impact on delineating the boundary between qisas and diyah and preventing interpretive inconsistency. The principal issue of this study is the identification and analysis of the effects of mistake and ignorance on the realization, weakening, or elimination of the mental element of such crimes in Iranian criminal law and Imami jurisprudence. It appears that the governing logic concerning the effects of ignorance and mistake in Imami jurisprudence, relying on the distinction between excusable and culpable ignorance and supported by doctrines such as the Rule of Darʾ and the principle of presumption of innocence, possesses greater conceptual and structural coherence. In contrast, the Islamic Penal Code has reflected these effects in a scattered, at times incomplete, manner and without clear operational criteria, thereby creating grounds for inconsistency in application. The systematic elucidation of the effects of doubt and mistake in assessing the mental element and their consequences for the transformation of offenses among intentional crime, quasi-intentional crime, and pure mistake, through a comparative analysis between Imami jurisprudence and positive law, constitutes the objective of the present study. This research was conducted through a descriptive-analytical method based on library sources. The overall conclusion indicates that the integration of legislative and interpretive standards and the reconstruction of operational criteria are essential conditions for achieving judicial security in the assessment of the mental element of this category of crimes.</p> <p>امروزه بازشناسی دقیق حدود اراده و آگاهی در انتساب جنایت و تعیین مسئولیت کیفری در جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص، به دلیل اثر مستقیم آن بر ترسیم مرز قصاص و دیه و جلوگیری از تشتت تفسیری، اهمیتی مضاعف یافته است. مسئله اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل آثار خطا و جهل بر تحقق، تضعیف یا زوال عنصر معنوی این جرایم در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه است. به نظر می‌رسد منطق حاکم بر آثار جهل و اشتباه در فقه امامیه، با اتکاء به تفکیک جاهل قاصر و مقصر و پشتوانه‌ای چون قاعده درأ و اصل برائت، از انسجام مفهومی و ساختاری بیشتری برخوردار است؛ در حالی که قانون مجازات اسلامی این آثار را به‌صورت پراکنده، گاه ناتمام و بدون معیارهای اجرایی روشن منعکس کرده و بدین‌سان زمینه ناهمسانی در اعمال آن را فراهم آورده است. تبیین نظام‌مند آثار شبهه و اشتباه در ارزیابی عنصر معنوی و پیامدهای آن بر استحاله جنایت میان عمد، شبه‌عمد و خطای محض، با تحلیل تطبیقی میان فقه امامیه و حقوق موضوعه، مقصود این نوشتار است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. نتیجه کلی آنکه یکپارچه‌سازی معیارهای تقنینی و تفسیری و بازسازی ضوابط اجرایی، شرط تحقق امنیت قضایی در ارزیابی عنصر معنوی این دسته از جرایم است.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/580/382