Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 04 01 Explaining the Model of Restorative Justice in Addressing War Crimes Against Women and Children within the Framework of Human Rights تبیین الگوی عدالت ترمیمی در رسیدگی به جنایت‌های جنگی علیه زنان و کودکان در چارچوب حقوق بشر 1 20 FA سید احمد موسوی دانشجوی دکتری فقه و حقوق جزا، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران Journal Article 1404/11/25 <p>War crimes against women and children constitute one of the gravest forms of violations of human rights and international humanitarian law, producing not only physical harm but also deep psychological, social, cultural, and identity-related consequences for victims. Although international criminal law has developed mechanisms for prosecuting perpetrators and combating impunity, practical experiences demonstrate that conventional criminal justice alone cannot adequately respond to the multidimensional needs of women and child victims of war. This study adopts an analytical-descriptive approach grounded in international criminal law, human rights law, and restorative justice theory to examine the capacities and challenges of restorative justice in addressing war crimes against women and children. The findings indicate that restorative justice can complement the limitations of punitive justice by emphasizing victim recognition, reparations, participation in justice processes, reconstruction of social relationships, psychological and social rehabilitation, and guarantees of non-repetition. The study further demonstrates that the implementation of restorative justice in this field requires adherence to fundamental principles such as victim-centeredness, protection of human dignity, gender sensitivity, child-centered approaches, voluntary participation, and preservation of criminal accountability for principal perpetrators. The article concludes that an integrated model combining criminal justice, restorative justice, and human rights principles can provide a more effective response to war crimes against women and children while contributing to the human and social reconstruction of war-affected societies.</p> <p>جنایت‌های جنگی علیه زنان و کودکان از شدیدترین اشکال نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بین‌المللی به شمار می‌آیند و آثار آن‌ها فراتر از خسارت‌های جسمی، ابعاد روانی، اجتماعی، فرهنگی و هویتی قربانیان را نیز دربرمی‌گیرد. اگرچه نظام حقوق کیفری بین‌المللی با توسعه سازوکارهای تعقیب و مجازات مرتکبان تلاش کرده است با پدیده بی‌کیفری مقابله کند، اما تجربه‌های عملی نشان می‌دهد که عدالت کیفری سنتی به‌تنهایی قادر به پاسخ‌گویی کامل به نیازهای زنان و کودکان قربانی جنگ نیست. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی و با تکیه بر منابع حقوق بین‌الملل کیفری، حقوق بشر و نظریه‌های عدالت ترمیمی، به بررسی ظرفیت‌ها و چالش‌های عدالت ترمیمی در رسیدگی به جنایت‌های جنگی علیه زنان و کودکان می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عدالت ترمیمی می‌تواند با تأکید بر شناسایی رنج قربانیان، جبران خسارت، مشارکت قربانی در فرایند عدالت، بازسازی روابط اجتماعی، توان‌بخشی روانی و اجتماعی و تضمین عدم تکرار، ابعاد مغفول عدالت کیفری را تکمیل کند. همچنین مشخص شد که اجرای عدالت ترمیمی در این حوزه نیازمند رعایت اصول بنیادینی همچون قربانی‌محوری، حمایت از کرامت انسانی، جنسیت‌محوربودن، کودک‌محوربودن، داوطلبانه‌بودن مشارکت و حفظ مسئولیت کیفری مرتکبان اصلی است. پژوهش نتیجه می‌گیرد که الگوی ترکیبی مبتنی بر پیوند عدالت کیفری، عدالت ترمیمی و حقوق بشر می‌تواند پاسخ مؤثرتری به جنایت‌های جنگی علیه زنان و کودکان ارائه دهد و زمینه بازسازی انسانی و اجتماعی جوامع آسیب‌دیده را فراهم سازد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/584/327