Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 04 01 Basis of the Liability of the Multimodal Transport Operator: A Comparative Analysis in International Documents and Conventions مبنای مسئولیت متصدی حمل‌ونقل ترکیبی کالا: تحلیل تطبیقی در اسناد و کنوانسیون‌های بین‌المللی 1 24 FA امیرحسین شب آهنگ دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حسن بادینی دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران نجادعلی الماسی استاد گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 1404/10/29 <p>Multimodal transport of goods in international trade, due to the simultaneous or successive integration of multiple modes of carriage, requires a coherent legal regime governing the liability of the transport operator. The principal challenge in this field is determining the legal basis and liability regime applicable under international multimodal transport documents. The governing international instruments, including the United Nations Convention on International Multimodal Transport of Goods (1980), the ICC Uniform Rules for a Combined Transport Document (1975), the UNCTAD/ICC Rules for Multimodal Transport Documents (1992), and the FIATA Multimodal Transport Bill of Lading, have each sought to strike a balance between the protection of consignors, the efficiency of international trade, and the limitation of the carrier's liability. In the law of international multimodal transport, three principal models have been discussed: the “uniform system,” the “network system,” and their modified forms. At present, modified versions of both the uniform and network liability systems have attracted considerable attention among parties involved in the transportation process within international multimodal transport documents. Adopting a descriptive–analytical approach, this article examines the presumed liability of the transport operator as the basis of liability and clarifies the operator's legal status. Accordingly, where loss of or damage to goods occurs during the period between receipt and delivery, liability is presumed to rest with the transport operator, who may be exonerated only by proving the existence of legally recognized grounds for exemption. This position, although contrary to the apparent wording of the International Multimodal Transport Convention, is supported by reference to the spirit underlying the Convention and established commercial practice. The resulting shift in the burden of proof reflects economic, professional, and protective considerations embedded in liability rules and constitutes an effective mechanism for the equitable allocation of risk.</p> <p>حمل‌ونقل ترکیبی کالا در تجارت بین‌الملل، به‌دلیل پیوند هم‌زمان یا متوالی چند شیوه حمل، نیازمند رژیم حقوقی منسجم در زمینه مسئولیت متصدی است. مهم‌ترین دشواری این حوزه، تعیین مبنا و نظام حقوقی مسئولیت براساس اسناد حمل بین­المللی ترکیبی کالاست. اسناد بین‌المللی حاکم، از جمله کنوانسیون حمل‌ونقل بین­المللی ترکیبی کالا مصوب 1980 ژنو، مقررات یکنواخت آی­سی­سی1975، مقررات آی­سی­سی-آنکتاد 1992 و بارنامه فیاتا هر یک کوشیده‌اند میان حمایت از فرستنده کالا، کارایی تجارت و محدودسازی مسئولیت متصدی تعادل برقرار کنند. در حقوق حمل­ونقل بین‌المللی ترکیبی کالا، سه الگوی اصلی «نظام یکپارچه» و «نظام شبکه‌ای» و نیز صورت‌های تعدیل‌شده آن‌ها مورد بحث قرار گرفته‌اند. در حال حاضر نظام حقوقی تعدیل یافته مسئولیت یکپارچه و شبکه­ای در اسناد حمل و نقل بین المللی ترکیبی کالا مورد توجه اشخاص اطراف حمل واقع شده است. این مقاله با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، فرض مسئولیت متصدی حمل­ را به عنوان مبنای مسئولیت متصدی حمل­ونقل ترکیبی کالا و جایگاه حقوقی او توصیف کرده است؛ بدین معنا که در صورت ورود خسارت به کالا در فاصله زمانی تحویل تا تسلیم، اصل بر مسئولیت متصدی بوده و وی تنها با اثبات وجود اسباب قانونی معافیت می‌تواند از مسئولیت رهایی یابد. این موضع برخلاف نص ظاهری کنوانسیون حمل­ونقل بین المللی ترکیبی کالا با استناد به روح حاکم آن و عرف تجاری اتخاذ شده است. این جابه‌جایی بار اثبات، انعکاس ملاحظات اقتصادی، حرفه‌ای و حمایتی در تنظیم قواعد مسئولیت و ابزاری کارآمد برای توزیع عادلانه ریسک محسوب می‌شود.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/602/330