Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 10 01 Feasibility of Recognizing Digital Currencies and Virtual Assets as Mahr: A Jurisprudential and Legal Analysis امکان سنجی فقهی حقوقی تعیین ارزهای دیجیتال و دارایی‌های مجازی به عنوان مهریه 1 24 FA منیره نیکوئیها کارشناسی ارشد ، گروه حقوق خصوصی موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی ارشاد، دماوند، ایران میترا حسینیان عضو هیات علمی، موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی ارشاد، دماوند، ایران Journal Article 1404/11/01 <p>The rapid development of financial technologies and the expansion of the digital economy have led to the emergence of novel forms of assets, the most prominent of which are digital currencies and other virtual assets based on blockchain technology. Despite lacking traditional physical backing, these assets have gradually acquired a significant position in economic relations due to their economic value, transferability, storage capability, and relative public acceptance. Consequently, the introduction of this emerging phenomenon into the domain of family law, particularly the institution of mahr (dower), has raised numerous jurisprudential and legal questions. On the one hand, the validity of a mahr depends upon the subject matter possessing proprietary value, rational utility, and the capacity for ownership and delivery. On the other hand, the intangible nature of digital currencies, their substantial price volatility, legal uncertainties, and certain jurisprudential concerns have cast doubt on their eligibility to serve as mahr. Employing a descriptive-analytical method and drawing upon the sources of Imamiyya jurisprudence, Iranian legal provisions, and contemporary scholarship on technology law, this study examines the possibility of recognizing digital currencies and virtual assets as mahr. The findings indicate that, provided their customary proprietary value, lawful utility, transferability, and deliverability are established, the designation of digital currencies and certain virtual assets as mahr is compatible with the principles of Imamiyya jurisprudence and Iranian law. Nevertheless, due to extreme value fluctuations, technological risks, legislative ambiguities, and the possibility of gharar (excessive uncertainty) in certain instances, specific conditions and regulatory safeguards should be taken into consideration. Accordingly, digital currencies are not inherently disqualified from serving as mahr; rather, their legitimacy depends on satisfying the general legal and jurisprudential requirements applicable to property and mahr in each particular case.</p> <p>تحولات شتابان فناوری‌های مالی و گسترش اقتصاد دیجیتال موجب ظهور گونه‌های نوینی از دارایی‌ها شده است که مهم‌ترین آن‌ها ارزهای دیجیتال و سایر دارایی‌های مجازی مبتنی بر فناوری بلاک‌چین هستند. این دارایی‌ها به‌رغم فقدان پشتوانه فیزیکی سنتی، به دلیل برخورداری از ارزش اقتصادی، قابلیت نقل و انتقال، قابلیت ذخیره‌سازی و پذیرش عمومی نسبی، به تدریج جایگاه ویژه‌ای در روابط اقتصادی اشخاص یافته‌اند. در همین راستا، ورود این پدیده نوظهور به حوزه حقوق خانواده و به‌ویژه نهاد مهریه، پرسش‌های فقهی و حقوقی متعددی را مطرح ساخته است. از یک سو، صحت تعیین مهریه منوط به برخورداری موضوع آن از مالیت، منفعت عقلایی و قابلیت تملک و تسلیم است و از سوی دیگر، ماهیت غیرمادی، نوسانات شدید قیمتی، ابهامات قانونی و برخی چالش‌های فقهی پیرامون ارزهای دیجیتال، امکان قرار گرفتن آن‌ها در زمره مهریه را محل تردید ساخته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقه امامیه، مقررات حقوقی ایران و ادبیات نوین حقوق فناوری، به بررسی امکان شناسایی ارزهای دیجیتال و دارایی‌های مجازی به عنوان مهریه می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که با احراز مالیت عرفی، مشروعیت منفعت، قابلیت نقل و انتقال و امکان تسلیم، اصل تعیین ارزهای دیجیتال و برخی دارایی‌های مجازی به عنوان مهریه با موازین فقه امامیه و حقوق ایران قابل جمع است؛ هرچند به دلیل نوسانات شدید ارزش، مخاطرات فناورانه، ابهامات تقنینی و احتمال بروز غرر در برخی مصادیق، لازم است شروط و ضوابط مشخصی در این زمینه مورد توجه قرار گیرد. در نتیجه، ارزهای دیجیتال فی‌نفسه فاقد مانع ذاتی برای مهریه بودن نیستند، بلکه مشروعیت آن‌ها تابع احراز شرایط عمومی مال و مهریه در هر مورد خواهد بود.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/618/411