Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 10 01 The Structure and Types of Justice in Alid Thought Based on Nahj al-Balagha ساختار و گونه‌های عدالت در اندیشه علوی بر پایه نهج البلاغه 1 18 FA فاطمه مهدوی گروه الهیات، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایران Journal Article 1404/11/01 <p>Justice, defined as placing everything in its proper and deserving position, is one of the most fundamental concepts in Islamic thought and political philosophy. This concept constitutes the cornerstone of the ideal society and the principal axis of human relations within the Islamic tradition. In the intellectual framework of Islam, justice is not merely a personal moral virtue; rather, it serves as the foundation of the entire Sharia and its social philosophy. Among Islamic texts, Nahj al-Balagha is an unparalleled treasury of the sayings and teachings of Imam Ali (A.S.), in which the concept of justice occupies a distinguished and central position. For Imam Ali (A.S.), justice is not merely a slogan or a distant objective; rather, it is a living and life-giving force that must permeate all levels of existence and society. He regarded justice as the very foundation of governance, stating: “Al-‘adl yusliḥ al-bariyyah” (“Justice reforms the people”). The purpose of this article is to identify, classify, and explain the various forms of justice discussed in Nahj al-Balagha. Examining this classification provides a structured and comprehensive understanding of the concept of “Alid justice” and demonstrates how this concept begins within the divine realm and extends to the most detailed aspects of social behavior. Using a descriptive–analytical method, this study first addresses the meanings and definitions of justice and its significance. It then categorizes justice into three domains: justice toward oneself, justice toward God, and justice toward creation, explaining each category separately and concisely.</p> <p>عدالت به معنای قراردادن هر چیز در جایگاه شایسته خود، از کلیدی ترین مفاهیم در اندیشه اسلامی و فلسفه سیاسی است. این مفهوم، سنگ بنای جامعه آرمانی و محور اصلی روابط انسانی در مکتب اسلام محسوب می شود. در منظومه فکری اسلام، عدالت نه یک فضیلت اخلاقی شخصی صرف، بلکه بنیاد تمام شریعت و فلسفه اجتماعی آن است. در میان متون اسلامی، نهج البلاغه گنجینه ای بی نظیر از بیانات امام علی (ع) است که مفهوم عدالت در آن حضوری ممتاز و مرکزی دارد. برای امام (ع)، عدالت تنها یک شعار یا یک هدف دور دست نیست، بلکه یک جریان زنده و حیات بخش است که باید در تمام سطوح وجود و جامعه جاری و ساری شود. ایشان عدالت را چنان اساس حکمرانی می دانند که می فرماید: «العدل یصلح البریّه» (عدالت مردم را اصلاح می کند). هدف از این مقاله، شناسایی و دسته بندی و تبیین اقسام عدالتی است که در نهج البلاغه به آن پرداخته شده است. بررسی این تقسیم بندی، ما را به درکی ساختار یافته و جامع از مفهوم «عدالت علوی» رهنمون می سازد و نشان می دهد چگونه این مفهوم از حیطه ربوبی آغاز شده و تا جزئی ترین رفتارهای اجتماعی امتداد می یابد. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی، ابتدا به معانی و تعاریف عدل، عدالت و اهمیت آن اشاره کرده و سپس آن را به سه بخش عدالت در باره خود، عدالت در باره خدا و عدالت در باره خلق تقسیم نموده و هر کدام را به طور مختصر و مجزا مورد تبیین قرار می دهد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/622/404