Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 4 پیاپی 13 1405 02 28 Artificial Intelligence as a Tool or an Agent of Crime? A Comparative Examination in Contemporary Criminal Law هوش مصنوعی به مثابه ابزار یا عامل جرم؟ بررسی تطبیقی در حقوق کیفری معاصر 1 21 FA حمیده الهی گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران اصغر عباسی گروه حقوق، واحد چالوس ، دانشگاه آزاد اسلامی ، چالوس، ایران. سیدعبدالله میرغیاثی گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404 10 06 <p>Artificial intelligence is increasingly participating in activities that, if carried out by a natural person or even a legal person such as a corporation, would constitute criminal conduct; these activities range from triggering sudden crashes in financial markets to purchasing illegal narcotics and even running over pedestrians. We argue that criminal law faces serious deficiencies in cases where an artificial intelligence system effectively commits an offense while no identifiable human actor situated upstream can, as a practical or legal matter, be held responsible for that conduct. This article examines possible approaches to addressing this problem, with particular emphasis on the possibility of imposing direct criminal liability on artificial intelligence where it operates independently, autonomously, and in a manner that cannot be reduced to the conduct of human actors. The prevailing view is that punishing artificial intelligence is incompatible with fundamental principles of criminal law, including the attribution of culpability and the requirement of a criminal mental element (mens rea). Drawing on analogies with corporate criminal liability, strict criminal liability, and established principles of attribution, the authors demonstrate that the possibility of punishing artificial intelligence cannot be categorically rejected on the basis of cursory theoretical arguments alone. Punishing artificial intelligence may produce general deterrent effects and serve symbolic and expressive functions, and it is not necessarily inconsistent with the limiting principles of criminal law, such as the prohibition against imposing punishment disproportionate to culpability. Nevertheless, the article ultimately concludes that the direct imposition of criminal punishment on artificial intelligence is not justifiable, because such an approach may entail substantial costs and would undoubtedly require fundamental and far-reaching changes to the existing legal framework. Accordingly, the authors contend that limited and proportionate reforms to existing criminal laws governing human persons, combined with the possible expansion of civil liability, constitute a more appropriate and practicable means of addressing crimes arising from artificial intelligence.</p> <p>هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای در فعالیت‌هایی مشارکت می‌کند که اگر توسط یک شخص حقیقی یا حتی یک شخص حقوقی مانند شرکت‌ها انجام می‌شد، ماهیت مجرمانه داشت؛ از ایجاد سقوط‌های ناگهانی در بازارهای مالی گرفته تا خرید مواد مخدر غیرقانونی یا حتی زیر گرفتن عابران پیاده. ما بر این باوریم که حقوق کیفری در مواردی که یک سامانه هوش مصنوعی عملاً مرتکب جرم می‌شود و در عین حال هیچ عامل انسانیِ بالادستی که از نظر عملی یا حقوقی قابل شناسایی و انتساب باشد وجود ندارد، با کاستی‌های جدی مواجه است. این مقاله به بررسی راهکارهای احتمالی برای حل این مسئله می‌پردازد و تمرکز اصلی آن بر امکان مسئولیت کیفری مستقیم هوش مصنوعی در مواردی است که به صورت مستقل، خودمختار و غیرقابل تقلیل به کنشگران انسانی عمل می‌کند. دیدگاه رایج بر این است که مجازات هوش مصنوعی با اصول بنیادین حقوق کیفری، نظیر قابلیت انتساب تقصیر و ضرورت وجود عنصر روانی مجرمانه، ناسازگار است. نویسندگان با بهره‌گیری از قیاس‌هایی با مسئولیت کیفری شرکت‌ها، مسئولیت کیفری مطلق و نیز اصول شناخته‌شده انتساب، نشان می‌دهند که نمی‌توان صرفاً با استدلال‌های نظری و شتاب‌زده، امکان مجازات هوش مصنوعی را به طور مطلق رد کرد. مجازات هوش مصنوعی می‌تواند آثار بازدارندگی عمومی و کارکردهای نمادین و بیانی به همراه داشته باشد و لزوماً با محدودیت‌های منفی حقوق کیفری، مانند مجازات فراتر از میزان تقصیر، در تعارض نباشد. با این حال، نتیجه نهایی مقاله آن است که اعمال مجازات کیفری مستقیم بر هوش مصنوعی توجیه‌پذیر نیست؛ زیرا چنین رویکردی ممکن است هزینه‌های قابل توجهی به همراه داشته باشد و بی‌تردید مستلزم ایجاد تغییرات بنیادین و گسترده در ساختار حقوقی موجود خواهد بود. از این رو، نویسندگان معتقدند که اصلاحات محدود و متناسب در قوانین کیفری موجود که متوجه اشخاص انسانی هستند، همراه با توسعه احتمالی مسئولیت مدنی، راهکار مناسب‌تر و عملی‌تری برای مواجهه با جرایم ناشی از هوش مصنوعی به شمار می‌رود.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/682/447