Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1405 10 01 Reassessing State Liability for Compensation of War-Related Losses: The Transition from Fault-Based Liability to Liability Based on Distributive Justice in Iranian Public Law بازخوانی مسئولیت دولت در جبران خسارات ناشی از جنگ؛ گذار از مسئولیت مبتنی بر تقصیر به مسئولیت مبتنی بر عدالت توزیعی در حقوق عمومی ایران 1 21 FA میلاد خلیلی دانشجوی دکتری، گروه حقوق، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران محسن اکبری گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران محمدرضا امام زاده ئی گروه حقوق، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Journal Article 1405 02 09 <p>Wars have invariably entailed severe consequences for civilian populations, exposing them to both pecuniary losses and loss of life or bodily harm. Legal systems have long faced the challenge of determining how such losses should be compensated. The traditional approach, which predicates state liability on fault, has often proved inadequate in the context of war-related harm, given the complex nature of such losses and the frequent impossibility of attributing them directly to the state. This article aims to reassess state liability for compensation of war-related losses and to explain the transition from fault-based liability to liability grounded in distributive justice within Iranian public law. Employing a descriptive-analytical method, the study first critically examines the traditional fault-based approach to state liability and then, with reference to the fundamental principles of Iranian public and constitutional law, analyzes the theoretical and legal foundations of strict or no-fault state liability, particularly on the basis of risk theory and the principle of the equitable distribution of public burdens. The findings indicate that the principles governing the Iranian legal system, including the principle of equality among citizens and the state’s protective obligations, can provide a robust legal foundation for recognizing state liability to compensate war-related losses irrespective of proof of fault. In this regard, the article also examines existing challenges and proposes practical mechanisms, such as establishing national compensation funds and reforming the legislative framework, with a view to ensuring compensation for war-related losses on the basis of distributive justice.</p> <p>جنگ‌ها، همواره تبعات ناگواری برای شهروندان غیرنظامی به همراه داشته و آنان را در معرض خسارات مالی و جانی قرار می‌دهند. نظام‌های حقوقی با چالش دیرینه‌ای در زمینه چگونگی جبران این خسارات روبرو هستند؛ رویکرد سنتی مبتنی بر مسئولیت دولت بر اساس تقصیر، در مواجهه با ماهیت پیچیده و غالباً غیرقابل انتساب مستقیم به دولت در وقوع خسارات جنگی، اغلب ناکارآمدی خود را نشان داده است. این مقاله با هدف «بازخوانی مسئولیت دولت در جبران خسارات ناشی از جنگ و تبیین گذار از مسئولیت مبتنی بر تقصیر به مسئولیت مبتنی بر عدالت توزیعی در حقوق عمومی ایران» تدوین شده است.این پژوهش با روشی تحلیلی-توصیفی، ابتدا به نقد رویکرد سنتی مسئولیت مبتنی بر تقصیر پرداخته و سپس با استناد به اصول بنیادین حقوق عمومی و حقوق اساسی ایران، مبانی نظری و حقوقی مسئولیت بدون تقصیر دولت را، به‌ویژه بر اساس نظریه خطر و اصل توزیع عادلانه بار عمومی، مورد بررسی قرار می‌دهد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که اصول حاکم بر نظام حقوقی ایران، از جمله اصل برابری شهروندان و وظایف حمایتی دولت، می‌تواند مبنای حقوقی محکمی برای پذیرش مسئولیت دولت در جبران خسارات جنگی، فارغ از اثبات تقصیر، فراهم آورد. در این راستا، مقاله به بررسی چالش‌های موجود و پیشنهاد سازوکارهایی عملی مانند ایجاد صندوق‌های ملی جبران خسارات و اصلاح نظام تقنینی، به منظور تحقق جبران خسارات جنگی بر پایه عدالت توزیعی می‌پردازد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/683/446