Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1405 08 01 A Comparative Analysis of the Role of Maintenance in Ensuring the Economic Security of the Family in Light of Sociocultural Developments in the Legal Systems of Iran, Lebanon, and Egypt تحلیل تطبیقی نقش نفقه در تضمین امنیت اقتصادی خانواده باتوجه به تحولات اجتماعی-فرهنگی در نظام‌های حقوقی ایران، لبنان و مصر 1 26 FA پرویز رضایی دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران فاطمه امیری گروه حقوق و علوم قضایی، واحد شهید رئیسعلی دلواری، دانشگاه آزاد اسلامی، دلوار، ایران غلامرضا جعفری نیا گروه جامعه شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران Journal Article 1405 01 18 <p>The present study aims to comparatively analyze the role of the institution of maintenance in ensuring the economic security of the family in light of sociocultural developments in the legal systems of Iran, Lebanon, and Egypt. It seeks to assess the effectiveness of this legal institution and identify the challenges associated with its enforcement under contemporary social conditions. This study employs a descriptive-analytical method with a comparative approach. The data were collected through library research and an examination of jurisprudential and legal sources, statutory laws, and scholarly articles. The findings indicate that although the shared jurisprudential foundations of the three countries establish maintenance as the husband’s financial obligation to provide for his wife’s living expenses, differences in legal structures, enforcement mechanisms, and the degree to which legislation has adapted to social transformations have affected the practical effectiveness of this institution. In Iran, the existence of criminal sanctions for failure to provide maintenance; in Lebanon, the confessional structure of religious courts; and in Egypt, legislative reforms in the field of personal status law have each influenced the manner in which this institution is enforced. The study concludes that the institution of maintenance continues to possess significant potential for safeguarding the economic security of the family. However, its full effectiveness requires stronger legal enforcement mechanisms, the revision of the criteria used to determine the amount of maintenance, and the harmonization of relevant regulations with contemporary social and economic developments.</p> <p>هدف این پژوهش تحلیل تطبیقی نقش نهاد نفقه در تضمین امنیت اقتصادی خانواده با توجه به تحولات اجتماعی–فرهنگی در نظام‌های حقوقی ایران، لبنان و مصر است تا میزان کارآمدی این نهاد و چالش‌های اجرایی آن در شرایط اجتماعی معاصر بررسی شود. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی–تحلیلی با رویکرد تطبیقی بوده و داده‌ها از طریق مطالعه کتابخانه‌ای، بررسی منابع فقهی و حقوقی، قوانین موضوعه و مقالات علمی گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه مبانی فقهی مشترک در این سه کشور، نفقه را به‌عنوان تعهد مالی شوهر برای تأمین هزینه‌های زندگی همسر تثبیت کرده است، اما تفاوت در ساختارهای حقوقی، سازوکارهای اجرایی و میزان انطباق قوانین با تحولات اجتماعی، بر کارآمدی عملی این نهاد تأثیر گذاشته است. در ایران وجود ضمانت اجرای کیفری برای ترک انفاق، در لبنان ساختار طایفه‌ای دادگاه‌های مذهبی و در مصر اصلاحات قانونی در حوزه احوال شخصیه هر یک به‌گونه‌ای بر نحوه اجرای این نهاد اثرگذار بوده‌اند. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که نهاد نفقه همچنان ظرفیت مهمی برای تضمین امنیت اقتصادی خانواده دارد، اما تحقق کارآمدی کامل آن مستلزم تقویت ضمانت اجراهای حقوقی، اصلاح معیارهای تعیین نفقه و هماهنگ‌سازی مقررات با تحولات اجتماعی و اقتصادی معاصر است.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/704/461