Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 1406 12 01 Challenges to Judicial Justice in the Restitution of the Sold Property and the Precariousness of the Rights of a Good-Faith Holder in Light of Supreme Court Unification of Precedent Decision No. 810 چالش‌های عدالت قضایی در استرداد مبیع و تزلزل حقوق دارنده با حسن‌نیت در پرتو رأی وحدت رویه ۸۱۰ دیوان عالی کشور 1 20 FA شاهين شامي اقدم گروه حقوق، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامي، تاکستان، ایران نرگس زهري دانشجوي دکتري حقوق خصوصي، دانشگاه عدالت، تهران، ایران Journal Article 1405 02 19 <p>Ensuring judicial justice and safeguarding transactional security are among the most fundamental objectives of a legal system, particularly where the original seller’s right of rescission conflicts with the rights of subsequent transferees. In installment sale contracts, the intermediary buyer’s failure to pay the installments of the purchase price, coupled with the subsequent transfer of the sold property to a third party, gives rise to a complex legal issue concerning whether restitution of the specific property is permissible. The issuance of Unification of Precedent Decision No. 810, dated May 25, 2021, by the General Assembly of the Supreme Court, which permits restitution of the property itself and renders a subsequent transfer ineffective under the prescribed circumstances, constituted a significant development in judicial practice. This study aims to critically examine and analyze the foundations of this decision, assess its effectiveness from the perspective of judicial justice, and investigate the legal status of a good-faith holder. The research employs a descriptive-analytical method, with data collected through library research. The findings indicate that an expansive interpretation of Decision No. 810 and the prioritization of the right of rescission over the rights of subsequent transferees may, in certain circumstances, undermine the protection afforded to good-faith third parties and the principle of transactional security, thereby creating instability throughout the chain of transactions. Judicial justice requires a distinction to be drawn between the defaulting initial buyer and an uninformed third party acting in good faith, and the legal effects of the subsequent transfer should be assessed in light of the third party’s knowledge or lack thereof and the terms of the original contract. Accordingly, where the third party’s good faith is established, protecting that party while compensating the original seller through the contractual liability of the initial buyer and the recovery of an appropriate substitute may provide a balanced solution that reconciles protection of the original owner, judicial justice, and transactional security.</p> <p>تأمین عدالت قضایی و صیانت از امنیت معاملات در زمره بنیادین‌ترین اهداف نظام حقوقی است که در تقابل میان حق فسخ فروشنده اولیه و حقوق ایادی بعدی جلوه‌گر می‌شود. در قراردادهای فروش اقساطی، عدم پرداخت اقساط ثمن توسط خریدار واسط و انتقال مبیع به شخص ثالث، چالش پیچیده‌ای پیرامون امکان یا عدم امکان استرداد عین مبیع پدید می‌آورد. صدور رأی وحدت رویه شماره ۸۱۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور با تجویز استرداد عین مال و بی‌اثر دانستن انتقال بعدی در شرایط مقرر، تحول مهمی در رویه قضایی ایجاد کرد. این پژوهش با هدف نقد و واکاوی مبانی رأی مزبور، سنجش کارآمدی آن در ترازوی عدالت قضایی و بررسی وضعیت حقوقی دارنده با حسن‌نیت، به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از شیوه گردآوری کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تفسیر موسع از رأی ۸۱۰ و تقدم حق فسخ بر حقوق ایادی بعدی، در مواردی می‌تواند حمایت از ثالث با حسن‌نیت و اصل امنیت معاملات را با چالش مواجه سازد و به بی‌ثباتی در زنجیره دادوستدها بینجامد. عدالت قضایی اقتضا دارد میان خریدار نخستِ متخلف و ثالثِ بی‌خبر و با حسن‌نیت تفکیک شود و آثار حقوقی انتقال بعدی با توجه به علم یا جهل ثالث و شرایط قرارداد نخست مورد ارزیابی قرار گیرد. بر این اساس، در فرض احراز حسن‌نیت ثالث، حمایت از وی و جبران حق فروشنده اولیه از طریق مسئولیت قراردادی خریدار نخست و مطالبه بدل مناسب، می‌تواند راهکاری متوازن برای جمع میان حمایت از مالک اولیه، عدالت قضایی و امنیت معاملات باشد.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/714/467