Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 3 پیاپی 10 1404 04 01 A Comparative Analysis of the Legal Systems Governing Bribery and Abuse of Power Offenses Among Public Officials in Iranian and Iraqi Law بررسی تطبیقی نظام حقوقی حاکم بر جرایم ارتشا و سوءاستفاده از قدرت در میان کارکنان دولت در حقوق ایران و عراق 1 16 10.61838/jecjl.72 FA بتول زغیر عیدان دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان ، ایران زینب پورخاقان شاهرضایی استادیار گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران محمد سالم کریم رویعی استادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه واسط، واسط، عراق محمد شریف شاهی استادیار گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Journal Article 1403/12/11 <p>Bribery and abuse of power offenses, as prominent manifestations of administrative corruption, constitute a serious threat to the efficiency of governmental structures and public trust. These crimes, primarily committed by public officials, lead to dysfunction in the operations of government agencies, a decline in transparency, and the reinforcement of illegal relationships. The legal systems of both Iran and Iraq face similar challenges in combating these crimes, including legal loopholes in certain areas, complexities in proving the offense, and weak oversight of public officials' performance. In Iran, instruments such as the Islamic Penal Code and administrative health regulations are recognized as key legal tools. In Iraq, the existence of the Commission of Integrity and recent legal reforms reflect efforts to strengthen the judiciary’s responsiveness. However, differences can be observed in the way these offenses are defined and penalized, including the degree of attention paid to cultural elements and local customs. Through a descriptive-analytical method, the researcher concludes that both Iran and Iraq possess comparable legal frameworks in addressing bribery and abuse of power, yet the enforcement of these laws is hindered by challenges such as weak systematic oversight and the difficulty of establishing guilt. In Iran, greater emphasis is placed on administrative integrity through legislation and regulatory measures, whereas Iraq pursues enhanced judicial accountability through anti-corruption bodies such as the Commission of Integrity. The comparative analysis indicates that drawing on shared experiences and reforming existing laws could have a positive impact on reducing corruption. Furthermore, the necessity of strengthening professional ethics training and administrative oversight emerges as an effective strategy in both countries. The comparative assessment of these two legal systems suggests that integrating bilateral experiences can enhance the effectiveness of laws and bolster public trust.</p> <p>جرایم ارتشا و سوءاستفاده از قدرت به‌عنوان مصادیق برجسته فساد اداری، تهدیدی جدی برای کارآمدی ساختارهای دولتی و اعتماد عمومی محسوب می‌شوند. این جرایم، که عمدتاً توسط کارکنان دولت صورت می‌گیرند، به اختلال در عملکرد سازمان‌های دولتی، کاهش شفافیت و تقویت روابط غیرقانونی منجر می‌شوند. نظام‌های حقوقی ایران و عراق، هر دو با چالش‌هایی مشابه در مقابله با این جرایم مواجه‌اند، از جمله خلأ قانونی در برخی موارد، پیچیدگی اثبات جرم و ضعف نظارت مؤثر بر عملکرد کارکنان دولت. در ایران، قوانینی همچون قانون مجازات اسلامی و آیین‌نامه‌های مربوط به سلامت اداری به‌عنوان ابزارهای کلیدی شناخته می‌شوند. در عراق نیز، وجود هیئت شفافیت و اصلاحات قانونی سال‌های اخیر نشان‌دهنده تلاش برای تقویت پاسخ‌دهی سیستم قضایی است. با این حال، تفاوت‌هایی در نحوه تعریف و اعمال مجازات این جرایم، از جمله میزان توجه به عوامل فرهنگی و عرف محلی، قابل مشاهده است. محقق با استفاده از روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه رسیده است که هر دو نظام حقوقی ایران و عراق در مواجهه با جرایم ارتشا و سوءاستفاده از قدرت، دارای چارچوب‌های قانونی مشابهی هستند، اما اجرای این قوانین با چالش‌هایی همچون ضعف نظارت سیستماتیک و دشواری اثبات جرم مواجه است. در ایران، تاکید بیشتری بر سلامت اداری از طریق قوانین و آیین‌نامه‌ها دیده می‌شود، در حالی که عراق با تمرکز بر نهادهای ضد فساد مانند هیئت شفافیت، به دنبال تقویت پاسخ‌دهی قضایی است. بررسی تطبیقی نشان می‌دهد که بهره‌گیری از تجربیات مشترک و اصلاح قوانین می‌تواند تأثیر مثبتی بر کاهش فساد داشته باشد. همچنین، ضرورت تقویت آموزش اخلاق حرفه‌ای و نظارت اداری به‌عنوان راهکارهای مؤثر در هر دو کشور برجسته شده است. ارزیابی تطبیقی این دو نظام حقوقی نشان می‌دهد که تلفیق تجارب دوجانبه می‌تواند به ارتقای کارآمدی قوانین و تقویت اعتماد عمومی کمک کند.</p> https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/72/122