عدالت دیجیتال غیر رسمی: کارکردها و پیامدها در جامعه دیجیتال
کلمات کلیدی:
عدالت دیجیتال غیررسمی, جرمشناسی دیجیتال, شفافیت, حمایت از بزهدیدگانچکیده
عدالت دیجیتال غیررسمی، بهعنوان الگویی نوظهور در جرمشناسی دیجیتال، فراتر از نظام قضایی رسمی عمل میکند و از ظرفیت پلتفرمهای رسانهای برای تحقق عدالت اجتماعی بهره میگیرد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و تکیه بر منابع کتابخانهای، کارکردها و پیامدهای این پدیده را بررسی میکند و راهکار برقراری تعادل میان مشارکت عمومی و حقوق فردی را پیشنهاد میدهد. یافتهها نشان میدهد که کنشگری کاربران و افشاگری آنلاین، به ویژه در قالب عدالت فمینیستی آنلاین(واکنش جمعی به خشونت جنسیتی) و عدالت ویروسی (گسترش الگوریتمی مطالبهگری)، شفافیت را افزایش داده، پیگیری جرایم را شتاب میبخشد و حمایت مؤثری از بزهدیدگان – بهویژه در خشونت خانگی و سوءاستفاده جنسی آنلاین که نظام رسمی در آنها کند است – فراهم میآورد. با این وجود، واکنش معکوس فمینیستی، افشای اطلاعات شخصی و انتشار اطلاعات کاذب، همراه با قضاوت زودهنگام، نقض اصل برائت، علنیسازی بیضابطه جرایم و تضعیف حریم خصوصی، اعتماد عمومی را مخدوش کرده و به بیثباتی اجتماعی منجر میشود. این دوگانگی نشان میدهد که حفظ کارکردهای مثبت و جلوگیری از پیامدهای منفی، تنها با تدوین چارچوبهای قانونی شفاف، نظارت اخلاقی بر پلتفرمها و آموزش عمومی در حقوق دیجیتال امکانپذیر است؛ راهکارهایی که مشارکت عمومی را تقویت میکنند، اما حقوق فردی را نیز پاس میدارند.
دانلودها
مراجع
Amiri, A. R. (2015). Investigating the Role of Internet Chat Rooms in Committing Moral Crimes. Quarterly Journal of Intelligence and Criminal Research, 10(4).
Azimzadeh, S. (2017). Essentials of Criminology. Dorandishan.
Bjelajac, Z., & Filipovic, M. A. (2021). Specific characteristics of digital violence and digital crime. Law, Theory and Practice. https://doi.org/10.5937/ptp2104016B
Crockett, M. J. (2017). Moral outrage in the digital age. Nature Human Behaviour, 1(11). https://doi.org/10.1038/s41562-017-0213-3
Ghazani, A. H. (2022). Publication of Cyber Falsehoods. In B. Shamlou (Ed.), Encyclopedia of Cyber Behavior (1st ed.). Mizan Legal Foundation.
Gleeson, J., & Turner, B. (2019). Online Feminist Activism as Performative Consciousness-Raising: A #MeToo Case Study. In MeToo and the Politics of Social Change. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-15213-0_4
Holt, T. J., & Bossler, A. M. (2016). Cybercrime in progress: Theory and prevention of technology-enabled offenses. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315775944
Holt, T. J., & Bossler, A. M. (2018). Cybercrime and Digital Forensics. Ketab Ava. https://doi.org/10.4324/9781315296975
Hosseini, F., & Monfaredi Shekafti, L. (2018). Criminological Study of Women's Victimization in Cyberspace. Ketab Ava.
Jahbin, Z., & Beigizad, A. M. (2020). Cyber Criminology. Jame'eh Shenasan and Ravanshenasan Publications.
Jane, E. A. (2017). Feminist flight and fight: Digital escape, online activism and gendered violence. In Digital feminisms. Routledge.
Javidnia, J. (2022). Censorship and Filtering. In B. Shamlou (Ed.), Encyclopedia of Cyber Behavior (1st ed.). Mizan Legal Foundation.
Lazer, D. M. J., Baum, M. A., Benkler, Y., Berinsky, A. J., Greenhill, K. M., Menczer, F., Metzger, M. J., Nyhan, B., Pennycook, G., Rothschild, D., Schudson, M., Sloman, S. A., Sunstein, C. R., Thorson, E. A., Watts, D. J., & Zittrain, J. L. (2018). The science of fake news. Science, 359(6380). https://doi.org/10.1126/science.aao2998
Marcum, C. D., & Higgins, G. E. (2018). Social Networking as a Criminal Tool. Mizan Legal Foundation. https://doi.org/10.1201/b16912
Najafi Abrandabadi, A. H. (2020). From Real Criminology to Virtual Criminology. In G. Picca (Ed.), Criminology. Mizan.
Powell, A. (2018). Digital Criminology. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315205786
Susskind, R. (2021). Online Justice: Technology and the Internet in Dispute Resolution. Ghanoonyar Publications.
White, R., & Haines, F. (2013). Crime and Criminology. Hawzeh and University Research Institute.
Wood, M., Rose, E., & Thompson, C. (2018). Viral justice? Online justice-seeking, intimate partner violence and affective contagion. Theoretical Criminology. https://doi.org/10.1177/1362480617750507
Yousefi, A. (2022). Internet Access in Public Emergencies. In B. Shamlou (Ed.), Encyclopedia of Cyber Behavior (1st ed.). Mizan Legal Foundation.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1402 Sina Najafi (Author); Amir Samavati Pirouz; Mohammad Ali Mahdavi Sabet (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
