تعارض امارات قضایی با شهادت
کلمات کلیدی:
اماره قضایی, شهادت شهود, تعارض ادله, علم قاضیچکیده
امارات قضایی و شهادت شهود از مهمترین ادله اثبات دعوا در نظام حقوقی ایران محسوب میشوند که نقش اساسی در کشف حقیقت و صدور رأی عادلانه ایفا میکنند. در فرآیند دادرسی، بهویژه در دعاوی پیچیده، گاه میان مفاد امارات قضایی و شهادت شهود تعارض پدید میآید و قاضی ناگزیر از ترجیح یکی بر دیگری میشود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که در صورت تعارض امارات قضایی با شهادت، کدامیک از ارزش اثباتی بالاتری برخوردار است و معیار این ترجیح چیست. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهرهگیری از منابع فقهی، قوانین موضوعه و رویه قضایی ایران، به بررسی جایگاه امارات قضایی در تعارض با شهادت شهود میپردازد. نتایج تحقیق نشان میدهد که هرچند شهادت شهود به عنوان قاعده کلی و به دلیل مستقیم و یقینآور بودن، بر امارات قضایی مقدم است، اما در مواردی که امارات قضایی قوی، مستند، منطبق با اوضاعواحوال پرونده و موجب علم یا اطمینان عرفی قاضی گردد، میتواند بر شهادت ترجیح داده شود. در نهایت، معیار اصلی در رفع تعارض، میزان اقناع وجدانی قاضی و تحقق علم است، نه صرف عنوان یا قالب دلیل.
دانلودها
مراجع
Bahrami, B. (2010). Essentials of Evidentiary Proof (2 ed.). Negah-e Bineh Cultural Institute.
Doostipour, M. (2013). The Origin and Legitimacy of Judicial Presumptions. Legal Knowledge and Research Quarterly, 2(1).
Haddad-Adel, G. A. (1996). Encyclopaedia of the Islamic World (2 ed.). Foundation of the Encyclopaedia of Islam.
Jafari Langarudi, M. J. (1998). Legal Terminology (9 ed.). Ganj-e Danesh Publications.
Jafari, M. (2016). The Scope of the Evidentiary Authority of Confession in the Islamic Penal Code. Studies in Islamic Jurisprudence and Law, 8(15).
Katouzian, N. (2011). Proof and Evidentiary Proof (6 ed.). Mizan Publications.
Khazaei, S. A. (2008). An Analysis of the Conflict Between Documentary Evidence and Testimony in Iranian Law with a Comparative Study in Imami Jurisprudence
Khoei, A. (2012). Foundations of Takmilat al-Minhaj (Vol. 1). Al-Adab Press.
Majlesi, M. B. (1983). Bihar al-Anwar (2 ed., Vol. 19). Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
Makarem Shirazi, N. (1998). Tafsir Nemooneh (18 ed., Vol. 9). Dar al-Kutub al-Islamiyya.
Matin Daftari, A. (1999). Civil and Commercial Procedure (1 ed., Vol. 2). Majd Scientific and Cultural Society.
Mohammadi, F., & Sedighi, E. (2016). Rules and Foundations of Confession and Testimony and Conditions of Retraction. First National Conference on Islamic Sciences, Law, and Management, Qom.
Mohaqeq Damad, M. (1998). Principles of Islamic Jurisprudence (Vol. 3). Center for the Publication of Islamic Sciences.
Momen Qomi, M. (2001). Foundations of Tahrir al-Wasilah (1 ed., Vol. 1). Institute for the Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works.
Mousavi Golpayegani, S. M. R. (1996). Kitab al-Shahadat (1 ed.). Qom Publications.
Shahid Thani. (1994). Al-Rawda al-Bahiyya (2 ed., Vol. 3). Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
Shams, A. (2005). Civil Procedure (2 ed., Vol. 3). Derak Publications.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohammad Javad Mazaheri Tehrani (Author); Hadi Azimi Gorkani; Majid Vaziri (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
