استهلال در مذاهب اسلامی و تأثیر آن در حقوق ملل

نویسندگان

    احمد رضا خزائی * گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ahm.khazaei@iau.ac.ir

کلمات کلیدی:

استهلال, رؤیت هلال, مذاهب اسلامی, طرق اثبات هلال, اختلاف مطالع, اتحاد مطالع

چکیده

رؤیت هلال ماه از مباحث بنیادین فقه عبادات و از مسائل اثرگذار در نظم اجتماعی و حقوقی جوامع اسلامی است؛ زیرا آغاز و پایان ماه‌هایی مانند رمضان، شوال و ذی‌الحجه با تکالیف عبادی، مناسک جمعی و آثار حقوقی ارتباط مستقیم دارد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که معیار ثبوت هلال چیست و چرا ممکن است در دو منطقه نزدیک، حکم آغاز ماه متفاوت اعلام شود. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با مراجعه به منابع فقهی مذاهب اسلامی، راه‌های ثبوت هلال، از جمله رؤیت، تکمیل سی روز ماه پیشین، شهادت شهود، محاسبات نجومی و حکم حاکم را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اختلاف دیدگاه‌ها عمدتاً به دو محور «اتحاد و اختلاف مطالع» و «اعتبار یا عدم اعتبار محاسبات نجومی و حکم حاکم» بازمی‌گردد. نتیجه پژوهش آن است که با حفظ مبانی فقهی مذاهب، می‌توان از ظرفیت حکم حاکم، گزارش‌های معتبر رصدی و داده‌های قطعی نجومی برای کاهش اختلاف و تقویت وحدت عملی مسلمانان بهره برد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Al-Bukhari, M. i. I. i. (1987). Sahih al-Bukhari. Dar Ibn Kathir.

Al-Hilli, H. i. Y. (1993). Tadhkirat al-Fuqaha'. Al al-Bayt Institute.

Al-Kulayni al-Razi, A. J. f. M. i. Y. q. (1986). Al-Kafi. Dar al-Kutub al-Islamiyyah.

Al-Qaradawi, Y. (1991). Taysir al-Fiqh: Fiqh al-Siyam. Al-Risalah Foundation.

Al-Qarafi, S. a.-D. A. i. I. (1994). Al-Dhakhirah. Dar al-Gharb al-Islami.

Al-Sarakhsi, S. a.-D. (1987). Al-Mabsut. Dar al-Ma'rifah.

Al-Shafi'i, A. A. M. i. I. (1973). Al-Umm. Dar al-Ma'rifah.

Al-Shahid al-Awwal, M. i. M. (1993). Al-Durus al-Shar'iyyah fi Fiqh al-Imamiyyah. Islamic Publishing Institute of the Society of Seminary Teachers.

Al-Tusi, M. i. H. (1987). Al-Khilaf. Islamic Publishing Institute of the Society of Seminary Teachers.

Hosseini Tehrani, M. H. Treatise on the Issue of Sighting the Crescent Moon. Author.

Ibn Juzayy al-Maliki, A. a.-Q. M. i. A. (2010). Al-Qawanin al-Fiqhiyyah. Dar al-Arqam.

Ibn Qudamah al-Hanbali, M. a.-D. Al-Mughni, Followed by al-Sharh al-Kabir 'ala Matn al-Muqni'. Dar al-Kitab al-Arabi.

Ibn Rushd al-Qurtubi, M. i. A. (1989). Bidayat al-Mujtahid wa Nihayat al-Muqtasid. Dar al-Jil.

Mahmoudi, S. M. (2004). New Issues from the Viewpoint of Scholars and Religious Authorities. Saheb al-Zaman Publications.

Mokhtari, R., & Nemati, M. R. (2004). Sighting the Crescent Moon. Bustan-e Ketab.

Mousavi Khoei, S. A. a.-Q. (1989). Minhaj al-Salihin. Madinat al-Ilm.

Mousavi Khomeini, R. Tahrir al-Wasilah. Dar al-Islamiyyah.

Mughniyah, M. J. (2004). Fiqh al-Imam Ja'far al-Sadiq. Dar al-Ta'aruf lil-Matbu'at.

Najafi, M. H. (1986). Jawahir al-Kalam. Dar al-Kutub al-Islamiyyah.

Rida, M. R. (2006). Haqiqat al-Siyam wa Hikmatuhu wa Fawa'iduhu. Dar al-Nashr al-Jami'at.

Sadr, S. M. (2004). Ma Wara' al-Fiqh. Dar al-Adwa'.

Sadr, S. M. B. Al-Fatawa al-Wadihah. Dar al-Bashir.

Sarami, S. (1998). Hisbah as a Governmental Institution. Bustan-e Ketab.

Tabataba'i Yazdi, S. K. (1996). Al-Urwah al-Wuthqa. Islamic Publishing Institute.

Zayn al-Din, M. A. (2007). Kalimat al-Taqwa. Wafa Publishing.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۲/۰۳/۰۱

ارسال

۱۴۰۱/۱۰/۰۶

بازنگری

۱۴۰۲/۰۲/۰۴

پذیرش

۱۴۰۲/۰۲/۱۱

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

خزائی ا. ر. (1402). استهلال در مذاهب اسلامی و تأثیر آن در حقوق ملل. دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی، 1(1)، 249-264. https://www.jecjl.com/index.php/jecjl/article/view/657

مقالات مشابه

101-110 از 338

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.