بررسی تطبیقی نظام ارث در قانون مدنی و مقررات احوال شخصیه اقلیتهای دینی ایران (زرتشتی، کلیمی، مسیحی)
کلمات کلیدی:
ارث, قانون مدنی, اقلیتهای دینی, زرتشتیان, کلیمیان, مسیحیان, احوال شخصیهچکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه تطبیقی نظام ارث در قانون مدنی ایران و قواعد حاکم بر ارث اقلیتهای دینی شناختهشده، شامل زرتشتیان، کلیمیان و مسیحیان، انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش، بررسی تفاوتهای موجود در مبانی، شرایط توارث، طبقات و درجات وراث، سهمالارث و موانع ارث در نظام عمومی قانون مدنی و مقررات مذهبی اقلیتهای دینی و همچنین تحلیل چالشهای ناشی از تعارض میان قواعد رسمی و مذهبی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی انجام شده و دادههای آن از طریق مطالعه قوانین، مقررات مربوط به احوال شخصیه، آرای قضایی، نظریات مشورتی و منابع کتابخانهای گردآوری و تحلیل شده است. نتایج نشان میدهد که نظام ارث مسلمانان در ایران عمدتاً بر قانون مدنی و مبانی فقه امامیه استوار است و طبقات، درجات و سهمالارث وراث بهصورت مدون تعیین شدهاند؛ در مقابل، در مورد زرتشتیان، کلیمیان و مسیحیان، قواعد و عادات مسلم و متداول مذهب متوفی در چارچوب اصل ۱۳ قانون اساسی و قانون مربوط به احوال شخصیه آنان دارای اعتبار است. تفاوت در منبع قواعد، میزان سهمالارث، شرایط و موانع توارث و نحوه احراز مقررات مذهبی، از مهمترین وجوه افتراق شناساییشده است. نظام حقوقی ایران با پذیرش قواعد مذهبی اقلیتها تلاش کرده است میان وحدت نظام حقوقی و احترام به هویت مذهبی آنان تعادل برقرار کند؛ با این حال، پراکندگی مقررات و ابهام در نحوه تشخیص برخی قواعد مذهبی میتواند موجب اختلاف و عدم پیشبینیپذیری در رسیدگی قضایی شود. تدوین و دسترسپذیر کردن مقررات ارث اقلیتهای دینی میتواند به افزایش امنیت حقوقی و کاهش تعارضات قضایی کمک کند.
دانلودها
مراجع
Abhari, H. (2015). Family Protection Law in the Current Legal Order. Tarh-e Novin Institute.
Ahmadi, M., & Rahimi, A. (2015). A Comparative Study of Inheritance Rules in Islam, Judaism, and Christianity. Ghalib Quarterly, 14(1), 45-58.
Al-Bouali, M. (2018). Judicial Affairs of Religious Minorities in Islamic Society from the Perspective of Jurisprudence. Studies in Political Science, Law and Jurisprudence, 4(1), 17-28.
Asadi, Z. (2022). Inheritance and Succession in Simple Language. Farzanegan University Publications.
Badiei Khorsand, A., & Parvin, F. (2019). The Status of Special Authorities of Religious Minorities in Iranian Law and the Effects of Their Decisions. Judiciary Law Journal, 83(107), 21-39.
Daneshpajouh, M. (2017). Personal Status. Islamic Law. Tehran: Mahvareh
Emami, S. H. (1997). Civil Law (13th ed., Vol. 3). Eslamieh Bookstore.
Fahimi, A., & Shahidi, M. (1997). General Rules of Inheritance for Religious Minorities in Iran [Master's thesis, Shahid Beheshti University, Faculty of Law].
General Legal Department of the, J. (2021). Advisory Opinion No. 7/99/927 Dated 26/11/1399 Regarding the Personal Status Regulations of Christians, Jews, and Zoroastrians in Iran.
Haghani, S. (2022). A Reflection on the Competent Authority for Adjudicating Disputes Related to the Personal Status of Religious Minorities. Family Research Quarterly, 18(4), 675-693.
Hosseini, S. (2020). Die Rechtsstellung religiöser Minderheiten im Iran: Minderheitenschutz im Spannungsfeld zwischen Völkerrecht, islamischem Recht und dem Recht der Islamischen Republik Iran. Nomos.
Jafari Langroudi, M. J. (2005). Course in Civil Law: Inheritance (Vol. 1). Ganj-e Danesh.
Karimi, S. (2023). Iran: Legal Status of Religious Minorities.
Katouzian, N. (2007). Introductory Course in Civil Law: Lessons on Pre-emption, Wills, and Inheritance (9th ed.). Mizan.
Kazemi, H. (2020). Civil Law: Pre-emption, Wills, and Inheritance. Adl Mahed.
Khavandegar, N. (2014). Civil Law of Inheritance: Division, Determination of Inheritance Shares, and Estate Matters (Vol. 2). Majd.
Molla, S. M. (2010). Inheritance in Zoroastrianism and Its Comparison with the General Principles of Inheritance in the Iranian Civil Code [Master's thesis, Payame Noor University of Tehran Province].
Moslehi Araghi, A. H. (2021). Inheritance Law. Majd.
Nouri, M. (2013). Whether Inheritance Is a Right or a Legal Rule in Imami Jurisprudence and Iranian Civil Law [Master's thesis, Yazd University].
Novin, P. (2012). Civil Law 8: Inheritance, Wills, and Pre-emption (3rd ed.). Ganj-e Danesh.
Payne, R. (2022). East Syrian Bishops, Elite Households, and Iranian Law after the Muslim Conquest. Iranian Studies, 48(1), 5-32.
Safaei, S. H., & Emami, A. (2006). A Concise Course in Family Law. Mizan.
Shahidi, M. (2021). Inheritance. Majd Scientific and Cultural Complex.
Taghizadeh, E., & Alipour, S. (2019). Civil Law: Inheritance, Wills, and Pre-emption. Majd.
Tehran Mobeds, A. (2007). Personal Status Regulations of Iranian Zoroastrians.
Zare’ Dehabadi, M. (2020). Challenges for the Recognition of Divorces Occurred in Foreign Countries between Iranian Couples [LL.M. dissertation, Shahid Beheshti University].
دانلودها
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 عبداکریم رستگار (نویسنده); علی ال بویه; پرویز عامری (نویسنده)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.